شکر تیغال

0
1626

شکر تیغال را عرب‌ها «شوک الجمل» می‌خوانند. نام محلی آن «شکرکه» ، در زبان کردی «رته شی» و در زبان انگلیسی Echinops است. البته با نام‌های تران، شکر تیار، خار شکر، تیغ فندک و… نیز خوانده می‌شود. شکر تیغال ماده‌ای به شکل گلوله‌ای تاول‌دار، سفید مایل به زرد و کمی شیرین است که در اثر زندگی حشره‌ای به نام “Larinus Maculat” روی برگ و شاخه‌های گیاهی تیغی به نام خارشکر، گل تیغال یا خوزوکک (که هر سه نام یک گیاه است) به دست می‌آید. پس از اینکه حشره برگ و شاخه را نیش می‌زند، پیله و لار و خود را روی آن می‌گذارد و بعد از طی مراحل رشد، لار و داخل پیله به شکل حشره درآمده، پیله را سوراخ می‌کند و از آن خارج می‌شود. پیله‌ی به جا مانده را «شکر تیغال» می‌نامند.

شکر تیغال

شکر تیغال در اغلب استان‌های ایران به خصوص خراسان، فارس (جهرم)، اصفهان، کرمان، مازندران، کردستان و کوه‌های اطراف بنارویه به وفور یافت می‌شود. در چند سال اخیر این گیاه دارویی در بوته‌ی کنوره مشاهده شده است.

طبیعت

شکر تیغال طبیعت سرد و نیمه مرطوب دارد و مصلح آن، شکر و ترنجبین است.

ترکیبات شکر تیغال

این گیاه حاوی سلولز، نشاسته و قندی به نام «ترهالوز» است و در آن یک ماده‌ی ضد حساسیت وجود دارد که برای درمان مبتلایان به تنگی نفس مفید است. شکر تیغال در طب سنتی به عنوان طعم دهنده کاربرد داشته و در کتاب‌های قدیمی طب سنتی از آن به عنوان ملین و متعادل کننده‌ی دستگاه گوارش نام برده‌اند.

تازه‌ی آن شیرین، اما اگر کهنه و قدیمی باشد از شیرینی آن کم شده و بیشتر طعم نشاسته‌ای به خود می‌گیرد. البته لازم به ذکر است اغلب شکر تیغال‌ها حاوی حشره نیستند ولی از دیدن حشره در داخل آن نباید تعجب کرد!

خواص درمانی

– اگر ۱۰ تا ۲۰ گرم از شکر تیغال تمیز، کوبیده و خرد شود، داروی خوبی برای مشکلات دستگاه تنفس است. سرفه‌های شدید را تسکین داده، ملین سینه است و خشونت سینه را رفع می‌کند.

– به دلیل داشتن اثرات آنتی‌اکسیدان، یک ماده‌ی ضد سرطانی محسوب می‌شود.

– شدت اخلاط و سوزش مری را تسکین می‌دهد.

– خلط‌آور و تب‌بر است.

– در درمان یبوست و چاقی نقش موثری دارد.

– می‌توان برای درمان افسردگی از این گیاه استفاده کرد.

– خشکی گلو و معده را برطرف می‌کند.

– شکر تیغال را نرم بسایید و با آب جوشانده‌ی شیرین‌بیان مخلوط کنید. هر روز چند مرتبه، هر بار یک قاشق غذاخوری از آن میل کنید تا سیاه سرفه را درمان کند.

– ملین بوده و دستگاه گوارش را تنظیم می‌کند.

– اگر آن را با ژلاتین مخلوط کنید، در آب جوش بریزید و بخورید، سرفه‌ای که از غلبه‌ی خون و صفرا باشد را درمان می‌کند. خشونت شش‌ها را برطرف کرده و صدا را باز می‌کند.

– مصرف آن در فصل‌های سرد یا هوای آلوده توصیه می‌شود، چون برای خشکی و سوزش گلو موثر است.

– برای تقویت صدا و حنجره بسیار مفید است.

– ترکیب شکر تیغال، شکر و ترنجبین می‌تواند التهابات گرفتگی صدای کودکانی که زیادی گریه می‌کنند را بهبود بخشد.

مراقب باشید

– مصرف شکر تیغال در افرادی که مبتلا به فشارخون هستند باید با احتیاط باشد.

– زیاده‌روی در مصرف آن، حالت تهوع ایجاد می‌کند.

– میزان توصیه شده برای مصرف شکر تیغال هجده گرم است.

– اگر پیله‌ی شکر تیغال را تهیه کردید؛ حتما آن را بشکنید و حشره‌ی سیاه رنگ درون آن را جدا کرده و آن را پاک کنید.

اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید