سرفه مرطوب چیست و چگونه درمان میشود؟

0
144

سرفه کردن یکی از علائم بیماری‌ها و مشکلات مختلف است. سرفه روشی است که بدن شما از طریق آن به یک عامل آزاردهنده در سیستم تنفسی واکنش نشان می‌دهد. در این مقاله به بررسی سرفه مرطوب یا خیس و روش‌های درمان آن خواهیم پرداخت.

سرفه مرطوب

وقتی مواد آزاردهنده نظیر گرد و غبار، مواد حساسیت‌زا، آلودگی یا دود وارد مجاری هوایی می‌شوند، سنسورهای مخصوص پیامی را به مغز ارسال می‌کنند و سپس مغز از وجود این مواد آگاه می‌گردد.

در مرحلۀ بعدی مغز پیامی را از طریق نخاع به ماهیچه‌های موجود در سینه و شکم ارسال می‌کند. وقتی این ماهیچه‌ها سریعا منقبض می‌شوند، باعث بیرون آمدن هوا از داخل سیستم تنفسی می‌گردند. بیرون آمدن این هوا به خارج کردن مواد آزاردهندۀ مضر کمک می‌کند.

سرفه کردن یک واکنش ریفلاکس مهم است که می‌تواند مواد آزاردهنده‌ای که ممکن است باعث بیماری یا دشواری در تنفس می‌شوند را از سیستم تنفسی خارج می‌کند. وقتی بیمار هستید، یک سرفه همچنین می‌تواند مخاط و سایر ترشحات را حرکت داده و از بدن خارج کند. این باعث می‌شود تا مجاری هوا باز شده و تنفس راحت‌تر گردد.

سرفه کردن معمولا در هنگام شب تشدید می‌شود، زیرا هنگام دراز کشیدن مخاط در عقبِ گلو جمع شده، و ریفلاکس سرفه را بیش از پیش تحریک می‌کند.

گاهی اوقات ویژگی‌های سرفه می‌توانند نشانگر علت آن باشند.

سرفه مرطوب به سرفه‌ای گفته می‌شود که خلط تولید می‌کند. ممکن است این احساس را داشته باشید که چیزی در داخل سینه‌تان یا عقبِ گلوی‌تان گیر کرده باشد. گاهی اوقات سرفه مرطوب باعث منتقل شدن خلط به دهان می‌گردد.

سرفه مرطوب نشانگر این است که بدن شما بیشتر از حد عادی خلط تولید می‌کند.

دلایل سرفه مرطوب

سرفه‌های مرطوب معمولا ناشی از عفونت‌های باکتریایی یا ویروسی هستند که باعث بروز سرماخوردگی یا آنفلوآنزا می‌شوند.

تمامِ سیستم تنفسی شما با غشای مخاط در یک مسیر قرار دارد. مخاط عملکردهای مفید فراوانی در بدن دارد؛ نظیر مرطوب نگه داشتن مجاری هوا و محافظت از ریه‌ها در برابر مواد آزاردهنده‌.

وقتی در حال مبارزه با یک عفونت نظیر آنفلوآنزا هستید، بدن‌تان بیشتر از حد عادی مخاط تولید می‌کند. اینکار به منظور گیر انداختن و دفع ارگانیسم‌هایی است که عفونت را به وجود آورده‌اند. سرفه کردن کمک می‌کند تا تمام مخاط اضافی که در ریه‌ها و سینه وجود دارند از بدن خارج شوند.

دلایل دیگری وجود دارند که باعث تولید مخاط اضافه در بدن و سرفه مرطوب می‌شوند. اگر سرفه مرطوب شما بیش از چند هفته به طول انجامیده است، ممکن است با دلایل زیر در ارتباط باشد:

  • برونشیت: به التهاب در لوله‌های نایژه – لوله‌هایی که هوا را در ریه‌ها حمل می‌کنند – برونشیت گفته می‌شود. برونشیت حاد معمولا ناشی از ویروس‌های مختلف است. برونشیت مزمن یک بیماری ادامه‌دار است که معمولا ناشی از سیگار کشیدن می‌باشد.
  • سینه‌پهلو: سینه‌پهلو یا ذات‌الریه عفونتی است که در درون ریه‌ها رخ می‌دهد و ناشی از باکتری‌ها، ویروس‌ها یا قارچ‌ها می‌باشد. این بیماری می‌تواند شدید، خفیف یا حتی کشنده باشد.
  • بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD): این بیماری گروهی از عوارض است که به ریه‌ها و لوله‌های حمل‌کنندۀ هوا در ریه‌ها آسیب می‌رسانند. سیگار کشیدن اصلی‌ترین دلیل بروز این بیماری است.
  • فیبروز سیستیک: یک بیماری ژنتیکی در سیستم تنفسی است که معمولا در اوایل دوران کودکی تشخیص داده می‌شود. این بیماری باعث می‌شود تا نوعی خلط غلیظ و چسبنده در ریه‌ها و سایر اندام‌ها تشکیل شود. در تمام ایالت‌های آمریکا نوزاد هنگام تولد برای وجود این بیماری مورد آزمایش قرار می‌گیرد.
  • آسم: اگرچه افراد مبتلا به آسم بیشتر با سرفه خشک مواجه می‌شوند، اما برخی از آنها با مخاط اضافۀ ادامه‌دار روبه‌رو بوده و سرفه مرطوب مزمن را تجربه می‌کنند.

سرفه مرطوب در نوزاد یا کودک

در اغلب موارد سرفه‌ها در کودکان ناشی از یک عفونت ویروسی هستند. بعد از عفونت، آسم شایع‌ترین دلیل سرفه در کودکان است. سایر دلایل سرفه مرطوب در کودکان عبارتند از:

  • سیاه‌سرفه که عبارت است از حملات سرفه که غیرقابل کنترل و شدید هستند.
  • سرفه در کودکان گاهی اوقات ناشی از استنشاق یک عامل خارجی، دود سیگار یا سایر مواد آزاردهندۀ محیطی است.
  • سینه‌پهلو نوعی عفونت در ریه‌ها است که می‌تواند در نوزادان و کودکان خطرناک باشد.

تشخیص سرفه مرطوب

برای تشخیص سرفه، پزشک ابتدا نیاز دارد تا مدت زمان سرفه کردن و شدت علائم آن را بررسی کند.

اغلب سرفه‌ها از طریق یک بررسی جسمانی ساده قابل تشخیص هستند. اگر سرفه شما درازمدت یا شدید است، یا علائمی نظیر تب، کاهش وزن و خستگی را تجربه می‌کنید، ممکن است پزشک‌تان آزمایشات بیشتری را برای شما درخواست کند.

آزمایشات اضافه عبارتند از:

  • اکس‌-ری سینه
  • آزمایشات عملکرد ریه
  • خون
  • بررسی خلط سینه: نگاهی میکروسکوپی به مخاط
  • انداز‌ه‌گیری اکسیژن موجود در خون
  • بادِ خونِ رگ‌ها، که نمونه‌ای از خونِ یک رگ را بررسی می‌کند تا مقدار اکسیژن و کربی دی‌اکسید موجود در خون نشان داده شود.

سرفه مرطوب

درمان سرفه مرطوب

روش‌های درمانی سرفه مرطوب به علت آن بستگی دارند. اغلب سرفه‌های مرطوب ناشی از یک ویروس نظیر سرماخوردگی یا آنفلوآنزا هستند که درمان برای آنها ضروری نمی‌باشد. برای برطرف شدن این بیماری‌ها نیاز است تا دورۀ فعالیت ویروس سپری شود. عفونت‌های باکتریایی نیازمند مصرف آنتی‌بیوتیک هستند.

اگر خودتان یا کودک‌تان با مشکل خواب مواجه هستید، می‌توانید از گزینه‌های مختلف برای تسکین خلط و سرفه استفاده کنید. تحقیقات نشان داده‌اند که خوردنِ نصفِ قاشق چایخوری عسل قبل از خواب برای کودکان بی‌خطر می‌باشد. فراموش نکنید که عسل خام برای کودکان زیر ۱۲ ماه مناسب نیست و خطر بروز بوتولیسم وجود دارد.

به گزارش انجمن اطفال در آمریکا (AAP)، کودکان زیر ۴ سال نباید برای سرفه و سرماخوردگی داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک (OTC) را مصرف کنند.

سایر درمان‌های بالقوه برای سرفه مرطوب عبارتند از:

  • بخور خنک و مرطوب
  • استامینوفن یا ایبوپروفن برای دردهای بدن و ناراحتی سینه که ناشی از سرفه هستند
  • داروهای سرفه بدون نیاز به نسخه (برای نوجوانان و بزرگسالان)
  • داروهای سرفه تجویز شده توسط پزشک (با کدئین یا بدون کدئین – مصرف داروهای سرفه کدئین‌دار برای کودکان زیر ۱۲ سال توصیه نمی‌شود)
  • Bronchodilators – موادی که نایژه و نایژک را رقیق می‌کنند
  • استروئیدهایی که برای سرفه‌های ناشی از آسم استفاده می‌شوند
  • داروهای ضدحساسیت
  • آنتی‌بیوتیک‌ها برای عفونت‌های باکتریایی
  • هوای مرطوب (استفاده از دستگاه بخور)

تفاوت سرفه خشک با سرفه مرطوب

سرفه خشک سرفه‌ای است که باعث تولید خلط نمی‌شود. سرفه‌های خشک می‌توانند دردناک بوده و کنترل‌شان دشوار باشد. این نوع سرفه زمانی رخ می‌دهد که سیستم تنفسی ملتهب یا اذیت شده، اما خلط اضافه تولید نمی‌کند.

بروز سرفه‌های خشک در هفته‌های بعد از ابتلا به عفونت تنفسی شایع است. وقتی مخاط اضافه پاک شود، ممکن است سرفه خشک تا هفته‌ها یا حتی ماه‌ها به طول انجامد.

سایر دلایل بالقوه برای سرفه خشک عبارتند از:

  • لارنژیت یا التهاب حنجره
  • گلو درد
  • خروسک یا کروپ
  • ورم لوزه
  • آسم
  • حساسیت‌ها
  • ریفلاکس اسید معده (GERD)
  • داروها (به ویژه داروهای مهارکننده ACE)
  • قرار گرفتن در معرض مواد آزاردهنده نظیر آلودگی، غبار و دود

زمان مراجعه به پزشک

اگر سرفه کردن‌تان بیشتر از دو هفته به طول انجامیده، به پزشک مراجعه کنید. اگر دشواری در تنفس داشته یا سرفه‌تان با خون همراه است، یا رنگ پوست‌تان آبی شده، ممکن است به مراقبت پزشکی سریع نیاز داشته باشید. خلطی که بوی بدی دارد نیز می‌تواند نشانۀ یک عفونت جدی‌تر باشد.

اگر کودک‌تان دارای ویژگی‌های زیر است، سریعا با پزشک تماس بگیرید:

  • کمتر از ۳ ماه سن داشته و تب او ۱۰۰.۴ درجۀ فارنهایت (۳۸ درجۀ سانتی‌گراد) یا بالاتر است.
  • کمتر از ۲ سال سن داشته و تب او در مدتی بیشتر از یک روز، بالاتر از ۴ درجۀ فارنهایت (۳۸ درجۀ سانتی‌گراد) بوده است.
  • بالای ۲ سال سن داشته و تب او در مدتی بیشتر از سه روز، ۱۰۰.۴ درجۀ فارنهایت (۳۸ درجۀ سانتی‌گراد) یا بالاتر بوده است.
  • تب او ۱۰۴ درجۀ فارنهایت یا ۴۰ درجۀ سانتی‌گراد یا بالاتر است.
  • با اینکه سابقۀ آسم ندارد، خس‌خس می‌کند.
  • گریه می‌کند و آرام نمی‌شود.
  • به سختی از خواب بیدار می‌شود.
  • تشنج دارد.
  • تب و راش دارد.
منبعhealthline.com
اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید