دمنوش زیره

337

زیره ( به انگلیسی Caraway ) از گیاهان پرخاصیت و مفید است که  در ایران بیشتر در پخت غذاها از آن استفاده می‌شود. یکی از روش‌های مصرف این گیاه، دمنوش آن است. دمنوش زیره فواید بسیاری داشته و تاثیرات مثبتی را بر روی دستگاه قلبی – عروقی و همینطور دستگاه عصبی شما می‌گذارد. البته اینها تنها بخشی از فواید این دمنوش پرخاصیت هستند، برای اطلاع از تمامی خواص این دمنوش با ما همراه باشید.

دمنوش زیره

گیاه‌ شناسی زیره

زیره، گیاهی علفی و دوساله به ارتفاع ۶۰ سانتی‌متر با ساقه‌های توخالی، شیاردار و دارای انشعاباتی است. برگ‌های این گیاه بریدگی‌های زیادی دارد، به طوری که به شکل نخ مانند در آمده و به رنگ سبز روشن است. زیره به دو نوع سبز و سیاه تقسیم می‌شود.

زیره، دانه‌ای معطر و ضدنفخ است که در آشپزی و پزشکی کاربرد فراوانی دارد. گل‌های زیره، کوچک، سفید یا صورتی و مجتمع به صورت چتر مرکب است.

قسمت مورد استفاده‌ی دارویی زیره سیاه، میوه‌ی آن است که در تیرماه سال دوم با قطع کامل گیاه، می‌رسد. در واقع بذری که در بهار کاشته می‌شود پس از ۱۵ تا ۲۰ روز جوانه می‌زند و به رشد خود ادامه می‌دهد. در تابستان سال بعد رشد گیاه کامل می‌شود و به دانه می‌نشیند.

زیره سیاه اغلب به طور وحشی در نواحی مرتفع و مرطوب می‌روید زیرا در طول رویش به آب فراوان نیاز دارد.

زیره در بیشتر کشورهای جهان کاشته می‌شود و در حال حاضر، بازار عمده‌ی صادرات زیره‌ی سیاه هلند است.

ترکیبات شیمیایی زیره سیاه

زیره‌‌ی سیاه‌ حاوی‌ تانن، موم‌، مواد رزینی‌، یک‌ روغن‌ ثابت‌ سبزرنگ‌، موسیلاژ، مواد قندی، اسانس‌ و غنی از املاح معدنی مانند آهن، مس، کلسیم، پتاسیم، منگنز و منیزیم است. همچنین می‌توان انواع ویتامین‌های ضروری همچون A، E و C را از این چاشنی گیاهی مفید دریافت کرد.

طبیعت

طبیعت زیره سیاه از نظر طب سنتی ایران، خیلی گرم و خشک است.

خواص درمانی دمنوش زیره سیاه

تاثیر روی دستگاه قلبی – عروقی

– دمنوش زیره‌ی سیاه ضد کم ‌خونی است.

تاثیر روی دستگاه عصبی

– دمنوش زیره‌ی سیاه ضد تشنج است.

تاثیر روی دستگاه ادراری و تناسلی

– دمنوش زیره‌ی سیاه قاعده‌آور و در کاهش دردهای ناشی از قاعدگی موثر است.

– ادرارآور است.

– تنظیم‌کننده‌ی دوره‌ی قاعدگی بانوان است.

تاثیر روی غدد

– دمنوش زیره‌ی سیاه معرق (عرق‌آور) است، پس در ایجاد لطافت پوست نیز موثر است.

– ترشح شیر زنان را در دوران شیردهی زیاد می‌کند.

تاثیر روی دستگاه تنفسی

– دمنوش زیره‌ی سیاه سکسکه‌های نفخی را رفع می‌کند.

– تنگی نفس را از بین می‌برد.

تاثیر روی دستگاه حرکتی

– دمنوش زیره‌ی سیاه، شل‌کننده‌ی عضلات است.

– داروی کمکی در درمان نرمی استخوان کودکان (راشیتیسم) است.

تاثیر روی دستگاه گوارش

– دمنوش زیره سیاه، مقوی معده است.

– اشتها را زیاد می‌کند.

– ضد نفخ است.

– خلط ‌آور است.

– انگل معده و روده را می‌کشد.

– هضم‌کننده‌ی غذا و برطرف کننده‌ی هاضمه است.

– دل‌پیچه کودکان را رفع می‌کند و در درمان اسهال موثر است.

سایر خواص دمنوش زیره سیاه

– دمنوش زیره سیاه ضد قارچ، ضدکرم و ضدباکتری است.

– ضدحساسیت (آنتی‌هیستامین) است.

– ضدالتهاب است.

– بهترین افزودنی به برنج است و عوارض مصرف برنج مثل بزرگ شدن و نفخ شکم را به حداقل می‌رساند.

– دم‌ کرده‌‌ی یک‌ قاشق‌ مرباخوری‌ میوه‌ی‌ له‌ شده‌ زیره‌ی‌ سیاه‌ در نیم‌ لیتر آب‌ جوش‌ برای‌ تنبلی‌ اعمال‌ گوارشی‌ و بی‌اشتهایی مفید است.

– دانه‌های زیره غنی از فیبر غذایی هستند. این ماده‌ی خوراکی حجم غذا را افزایش می‌دهد و با تسریع حرکت غذا در روده‌ها از بروز یبوست جلوگیری می‌کند. فیبر خوراکی تاثیر مطلوب روی مخاط جداره‌ی روده دارد و با این ویژگی از روده‌ها در برابر سرطان حفاظت می‌کند و همچنین از جذب مجدد نمک در روده می‌کاهد.

عوارض جانبی

– مصرف آن در دوران بارداری ممنوع است و به دلیل طبیعت گرم آن، گرم‌مزاجان باید در مصرف آن احتیاط کنند.

همچنین بخوانید :  چای چوپان

– مصرف عرق زیره‌ی سیاه در بعضی افراد موجب اسهال و در برخی دیگر باعث یبوست می‌شود.

– بیماران کلیوی، کبدی و تنفسی قبل از استفاده از عرق زیره‌ی سیاه، لازم است با پزشک خود مشورت کنند.

– زیاده‌روی در مصرف زیره به علت طبع گرم آن ایجاد کهیر می‌کند.

– زیاده‌روی در مصرف زیره باعث افزایش ترشح تیرویید و در نتیجه لاغری و زردی رنگ چهره خواهد شد.

طرز تهیه

یک قاشق چای‌خوری زیره‌ی سیاه را خرد و آسیاب کنید، همراه یک لیوان آب جوش در قوری بریزید و ده دقیقه روی شعله‌ی غیرمستقیم قرار دهید. سپس آن را با مقدار کمی شکر مخلوط و میل کنید. چون اسانس زیره فرار است نباید تا قبل از موقع مصرف، آن را خرد یا آسیاب کرد. میزان مصرف آن تا سه لیوان در روز مجاز است.

دمنوش زیره سبز

زیره‌ی سبز گیاهی با ریشه‌ی باریک، بلند و به رنگ سفید است که بوی معطری دارد. زیره‌ی سبز در ایران به صورت خودرو یا کشت شده وجود دارد و مهم ترین مناطق رشد و تکثیر آن استان خراسان‌، سمنان، اطراف تهران و دامغان است.

زیره‌ی سبز از اصلی‌ترین پودرهای کاری است و به عنوان طعم دهنده در پخت غذاها به کار می‌رود. روغن این گیاه از طریق تقطیر با بخار آب، برای مزه دار کردن نوشیدنی‌ها، دسرها و چاشنی‌ها مصرف می‌شود. دانه‌های زیره‌ی سبز حاوی ۵ درصد اسانس، ۲۲ درصد چربی، تعداد زیادی اسید آمینه‌ی آزاد، تعدادی فلاونوییدهای گلوکزیدی و لوتئولین است.

خواص درمانی دمنوش زیره سبز

– دمنوش زیره‌ی سبز، ضد تشنج و دفع کننده‌ی گاز معده و روده است.

– در درمان مشکلات مثانه و کلیه مفید است.

– برای رفع برونشیت مفید است.

– دل درد کودکان را درمان می‌کند.

– رطوبت را برطرف می‌کند و تقویت‌کننده‌ی کبد است.

– اشتها را تحریک می‌کند و باعث لاغری می‌شود.

– با تاثیر روی عصب معده، جلوی سکسکه را می‌گیرد.

– ورم طحال را از بین می‌برد و اسهال را معالجه می‌کند.

– شیردهی را افزایش می‌دهد.

– عرق را زیاد و بوی بد آن را برطرف می‌کند.

– خاصیت ضدعفونی کننده و میکروب‌کشی دارد.

طرز تهیه

یک قاشق مربا خوری از تخم زیره‌ی سبز را در یک فنجان آب جوش دم و روزی سه بار بعد از غذا میل کنید. هم چنین می‌توانید پنج گرم زیره را در یک لیتر آب جوش بریزید و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید.

عوارض جانبی

زیره‌ی سبز یک ادویه‌ی غیرسمی و خوراکی است که ممکن است بعضی افراد به آن حساسیت داشته باشند.

جادوی آب زیره

– اگر زیره را در ظرفی خیس کنید و با آب آن صورت خود را بشویید، رنگ صورت‌تان باز می‌شود.

– آب جوشانده‌ی آن خون بینی را بند می‌آورد، فقط کافی است کمی از آب را داخل سوراخ‌های بینی بریزید و پره‌ها را چند دقیقه نگه دارید.

– اگر آب جوشیده‌ی آن را داخل چشم بچکانید، قرمزی چشم را برطرف می‌کند و مانع خونریزی رگ‌های داخل چشم می‌شود.

– ضدعفونت و ورم ملتهمه چشم است و از چسبندگی پلک‌ها جلوگیری می‌کند.

– قرقره کردن آب جوشانده آن در دهان، دندان درد را تسکین می‌دهد.

مخلوط زیره با مواد دیگر

– اگر زیره را در سرکه خیس کنید و سرکه را بنوشید، تنگی نفس و احساس خفگی را از بین می‌رود.

– اگر با آرد باقلا پودر و خمیر شود و روی ورم‌ها گذاشته شود، التهاب ورم‌ها را از بین می‌برد.

– مخلوط زیره با عسل باعث افزایش انرژی می‌شود.

– اگر با غذای گوشتی پخته شود، مضرات گوشت را کم می‌کند و غذا را خوشمزه‌تر می‌کند.

– مخلوط کردن آن با برنج و غذاهای دیگر باعث لاغری می‌شود چون بسیار گرم است، هر نوع ورم و چاقی را از بین می‌برد.

بنر تلگرام گیاه یاب

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید