حنظل

0
1063

حنظل

حنظل یا هدوانه ابوجهل میوه ای می باشد که شبیه به هنداونه است در ابعاد بسیار کوچکتر که طعمی تلخ دارد که در زبان فارسی آن را خربزه ی روباه , کدوی تلخ , سیب تلخ و در عربی حنظل می نامند.

 

حنظل

ریشه، برگ، ساقه، پوست و میوه‌ی آن در طب سنتى به عنوان دارو مصرف مى‌شود که در اواخر تابستان آن را چیده و خشک مى‌کنند. طبق تجربه‌ی حکماى طب سنتى، قدرت دارویى گوشت میوه‌ی آن اگر در پوست نگهدارى شود، تا  ۴ سال و اگر پوست آن را کنده، گوشت را خشک کرده و نگهدارى کنند، ۲ سال است.

تاریخچه حنظل

وجود دانه‌ی کوچک و مشخص آن در چندین منطقه‌ی باستان شناسی در  آفریقای شمالی و مصر ثبت شده است. همچنین گفته می‌شود بدویان صحرایی یک نوع نان با دانه‌های آن تهیه می‌کردند. این گیاه در مدیترانه، هند، سیلان و شمال آفریقا پرورش می‌‌یابد و در ایران در بوشهر، لرستان، فارس، کرمان، بلوچستان، یزد، خراسان، اصفهان، سمنان و … به شکل وحشی می‌روید.

طبیعت

طبع آن خیلی گرم و خشک است.

خواص درمانی حنظل

– میوه‌ی هندوانه‌ی ابوجهل یک مسهل بسیار قوی و جاذب اخلاط بلغمى از اعماق‌ بدن است، بنابراین توصیه می‌شود جز در موارد خاص که به ناچار باید معده و روده‌ها را تخلیه کنند، از مصرف آن به عنوان مسهل خوددارى شود.

– وجود عصاره‌ی «کوکوربیتاسین» در این گیاه خواص درمانی دارد و مصرف آن به بیماران دیابتی توصیه می‌شود.

– برای دندان درد باید ریشه‌ی آن را که در سرکه پخته شده، مزمزه‌کرد.

–  برای درمان آب‌ آوردن انساج مفید است.

– برای درمان بیماری‌های کبدی از میوه‌ی گیاه استفاده می‌شود.

– هندوانه‌ی ابوجهل یک آنتی‌بیوتیک قوی است.

– برای رفع درد سیاتیک باید روغن این گیاه را به محل عصب بمالند.

– برای درمان درد مفاصل و نقرس، باید روغن میوه‌ی آن را به موضع دردناک ماساژ دهند.

– برای درمان واریس از روغن آن بر قسمت‌های خاص بمالند.

– ریشه‌ی گیاه پادزهر سم مار و عقرب است که باید به شکل دم‌کرده چهار تا هشت گرم آن را میل کنند.

– برای سردرد، درد شقیقه، فلج، لقوه و صرع نیز مفید است.

– برای درمان صدا در گوش یک یا دو قطره از روغن گیاه را در گوش بچکانند.

– برای جلوگیری از ریزش مو، نیم گرم از پودر کاملا ساییده‌ی گیاه همراه کمی ادویه با غذا میل شود.

– برای جلوگیری از سفید شدن مو، میوه‌ی گیاه را سوراخ کرده، دانه‌های آن را بیرون آورده، سپس با روغن زنبق داخل آن را پر و سوراخ را با قطعه‌ای از میوه مسدود کنند. آن ‌را داخل خمیر گذاشته و در آب‌جوش بگذارند تا بپزد سپس روغن آن را روی سر ماساژ دهند.

– برای خارش پوست، پودر گیاه را با ماست مخلوط کرده و روی پوست بمالند.

– کسانی که سکته‌ی مغزی کرده‌اند، نیم گرم از گیاه را همراه نشاسته با غذا (چهار روز در ماه) میل کنند.

– برای بیماری قند باید نیم گرم از گیاه را همراه نشاسته با غذا (۷ روز در ماه میل) کنند.

– اگر گوشت آن را در روغن زیتون بجوشانند، براى باز کردن‌گرفتگى‌هاى دماغى نافع است.

– ضماد برگ آن که با آب و نشاسته تهیه شود، براى قطع خونریزى و تحلیل ورم‌ها نافع است.

– در سرد مزاجان دهانه‌ی عروق را باز مى‌کند و خون صالح جریان مى‌یابد.

مصارف دارویی 

برای استفاده‌ی خوراکی باید آن را خوب ساییده و پودر شود و همراه با ادویه در غذا یا ترشی استفاده کرد. مقدار خوراک از گرد گوشت خشک حنظل ۱/۰ تا ۲/۰ گرم است که باید با یک گرد بى‌اثر دیگر مخلوط و خورده شود.

روغن: ۲۰۰ گرم آب هندوانه‌ی ابوجهل و ۱۰۰۰ گرم روغن کنجد یا زیتون را با حرارت غیر مستقیم یا با حرارت ملایم بجوشانید تا آب آن تبخیر شود.

گرد: گوشت گیاه را از پوست و تخم جدا کرده و در حرارت  ۴٠  درجه‌ی سانتى‌گراد مى‌خشکانند، در هاون نرم ساییده و از الک داروسازى رد مى‌کنند.

دم‌کرده: پنج  گرم گوشت گیاه خشک را پنج  دقیقه در  ۵٠٠  گرم آب بجوشانید و صاف کنید سپس  ۵٠  گرم شربت پوست نارنج و پنج  گرم اتر سولفوریک‌ به آن اضافه کنید. روزانه ۶ تا ۱۲ قاشق کوچک می‌توان از این دم‌کرده مصرف کرد.

عوارض جانبی و مضرات حنظل

– این گیاه در کنار خواصی که دارد، گیاهی سمی است و مصرف زیاد آن می‌تواند باعث مرگ شود. بهتر است در قالب ترشی یا به شکل تازه و خودسرانه مصرف نشود و عطاری‌ها هم در زمان عرضه‌ی آن جانب احتیاط را رعایت کرده و بدون نسخه‌ای که مربوط به مصرف کننده است، این گیاه را ارائه نکنند.

– بر اثر مصرف زیاد و خودسرانه‌ی آن علائمی چون درد معده، مدفوع آبکی یا خونی، استفراغ و نبض ضعیف گزارش شده است.

با مصرف مقدار بیشتر ضعف، غش، اختلالات حسی، گیجی، هذیان و اختلالات گردش خون مشاهده شده و بروز عوارضی چون اگزمای پوستی، التهاب حاد کولون و سمیت کبدی و کلیوی نیز محتمل است.

– اشخاص گرم ‌مزاج باید از خوردن حنظل پرهیز کنند، زیرا براى‌ آن‌ها مضر است و موجب دل‌پیچه، آشفتگى، سردرد، سرگیجه، ناراحتى معده و مقعده می‌شود.

– برای کسانی که ورم روده دارند و خانم‌های باردار مناسب نیست.

– مصرف خودسرانه‌ی آن چون به شدت محرک مخاط است، خونریزی شدید گوارشی به دنبال دارد.

تداخل دارویی

در مورد تداخلات دارویی این گیاه مستندات علمی کافی وجود ندارد، اما در برخی منابع آمده این احتمال وجود دارد بر اثر مصرف هم‌زمان هندوانه‌ی ابوجهل با دیگر داروهای ضد دیابت، قند خون بیش از اندازه کاهش یابد.

اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید