با انواع شیر و خواص آنها آشنا شوید

0
348

شیر مایعی خوراکی و سفید رنگ است که از پستاندارن بدست می‌آید. پرمصرف‌ترین نوع شیر در جهان شیر گاو میباشد و از دیگر چهارپایانی که شیرشان مورد مصرف خوراکی قرار میگیرد میتوان به گوسفند، بز و شتر اشاره کرد که هرکدام ترکیبات مختص به خود را دارند. در این نوشتار به خواص گوناگون انواع شیر میپردازیم. با گیاه یاب همراه باشید.

انواع شیر

طبیعت

در طب سنتی ایران ذکر شده انواع شیر دارای سه جز مائیت (جز آبی) با طبیعت سرد و تر، دُهنیت (چرب) با طبیعت گرم و خشک و جُبنیت (ماده پنیری) با طبیعت سرد و خشک است. طبیعت انواع شیر بستگی به غلبه‌ی هر یک از این اجزا دارد و بهتر است شیر گرم میل شود تا موجب سرعت نفوذ آن شده و زودتر از معده عبور کند.

شیر گاو

شیرگاو، معتدل در گرمی، سردی و تری و سریع‌الهضم است و ارزش غذایی بالایی دارد. این شیر برای افراد سوداوی مفید و ملین شکم بوده و مصلح آن عسل است.

در برخــی متون طب سنتی اشاره شده درمانگران طب سنتی برای درمان اسهال، از شیرگاو در شرایطی خاص استفاده می‌کردند. آن‌ها سنگ رودخانه یا آهن گداخته شده در آتش را، درون ظرف شیر می‌انداختند و به این ترتیب موجب جوش آوردن شیرگاو می‌شدند و نوشیدن آن را به افرادی که به اسهال مبتلا شده‌اند، توصیه می‌کردند. همچنین اگر دو برابر وزن شیر گاو، به آن آب اضافه کنید خاصیت مدری دارد و موجب پاکسازی و تخلیه‌ی مجاری ادراری می‌شود.

افرادی که دچار خشکی مزاج هستند و این خشکی مزاج موجب شده برخی از فعالیت‌های مغزی آن‌ها تحت تاثیر قرار بگیرد، می‌توانند با نوشیدن شیرگاو و دریافت رطوبت آن، خواب راحت‌تری را تجربه کنند. ‫از دیدگاه درمانگران طب سنتی، خشکی مزاج یکی از مهم‌ترین دلایل ابتلا به بی‌خوابی و اختلال‌های ناشی از آن است.

شیر گاو همچنین چاق کننده و تقویت کننده‌ی نیروی جنسی است به خصوص اگر با خرما و گردو مصرف شود.

شیر بز

از دیدگاه طب سنتی، شیر بز معتدل‌تر و لطیف‌تر از شیر گاو بوده و به دلیل حجم بالای آب آن، تقریبا شبیه شیر مادر است. متاسفانه درحال حاضر بیشتر روستاییان به این نوع شیر دسترسی دارند و کمتر در شهر عرضه می‌شود. شیر بز در مقایسه با شیر گاو لاکتوز کمتری دارد، اما خیلی راحت‌تر از این شیر جذب می‌شود. به همین دلیل برای افرادی که به قند شیر حساسیت داشته و نمی‌توانند آن‌را تحمل کنند بسیار مفید است. تفاوت بین شیر گاو و شیر بز در نوع چربی موجود در آن‌هاست. شیر بز بافت کاملا یکنواختی دارد و برخلاف شیر گاو که قطره‌های چربی تمایل زیادی به جدا شدن و آمدن به سطح دارند، کوچک‌ترند و معلق در شیر باقی می‌مانند.

درمانگران طب سنتی معتقدند اگر شیر تازه‌ی بز با انجیر سیاه مصرف شود، تاثیر زیادی در کاهش دردهای آرتروز، روماتیسم و بیماری‌های مفصلی دارد. شیر بز میزان کلسترول را کاهش می‌دهد و تری گلیسیرید و ترانس آمیناز را در سطح مناسبی نگه می‌دارد.

شیر گوسفند

در متـون کهـن طب سنتی ذکر شده چربی و قسمت پنیری شیر گوسفند از شیر گاو بیشتر و غلیظ‌تر از آن است. همچنین حکمای طب سنتی شیر گـوسـفند ســیاه را از گـوســفند سفید بهتر می‌دانند و معتقدند نوشیدن روزانه‌ی این نوع شیر برای تقویت مغز، نخاع، قوای جنسی و درمان زخم‌های روده مفید است. در نسخه‌های طب سنتی آمده که استفاده از ترکیب شیرگوسفند، صمغ عربی و روغن بادام شیرین، با میزانی مشخص می‌تواند بهترین داروی طبیعی برای درمان سرفه باشد.

شیر شتر

شیر شتر خیلی در دسترس عموم نیست، اما می‌تواند انتخاب خوبی برای افرادی باشد که به شیرگاو حساسیت دارند. شیر شتر نسبت به شیر گاو و گوسفند خوشمزه‌تر، چربی آن سبک‌تر و دارای آهن و ویتامین C فراوانی است. شیر شتر نسبتا ترش‌مزه است، به همین دلیل به آن دوغ شتر هم گفته می‌شود، چربی آن کم است و به‌ دلیل گرم بودن مزاج آن، چربی شیر از آب آن جدا نمی‌شود.

نوشیدن این شیر به دلیل داشتن انسولین برای افراد دیابتی مفید است، زیرا سطوح انسولین را در این بیماران افزایش می‌دهد. البته باید بدانید شیر شتر حتما باید پاستوریزه باشد و در مصرف آن احتیاط کرد. شیر شتر خواص درمانی فراوانی دارد که عبارتند از:

مصرف مداوم شیر شتر در کنترل فشارخون، گرفتگی عروق و پوکی استخوان نقش دارد.

– در مخزن الادویه حکیم عقیلی خراسانی آمده که شیر شتر (جلادهنده)، منضج (پزنده اخلاط خام و غلیظ) و محلل (حل‌کننده اخلاط غلیظ و اورام) است.

– در درمان بیماری‌های تنفسی از جمله سل و آسم مفید است.

– دوغ شتر به افرادی که زخم معده و زخم اثنی‌عشر دارند، توصیه می‌شود.

– باعث تقویت چشم و رفع بی‌اشتهایی است.

– شیر شتر پروتئین ویژه‌ای دارد که باعث کاهش کلسترول خون است و از گرفتگی عروق قلب پیشگیری می‌کند.

– چهره را شفاف می‌کند و ضدیبوست است.

بهترین شیر کدام است؟

شیر مجموعه‌ای از چند غذاست که توسط یک موجود زنده تولید می‌شود، بنابراین نوع و شرایط زندگی، کیفیت مواد غذایی حیوان و شرایط محیطی می‌تواند تاثیر زیادی بر کیفیت شیر مصرفی داشته باشد. با این حال در طب سنتی آمده است که شیر حیوانی که مدت بارداری آن نزدیک به مدت زمان بارداری انسان باشد، (مثل شیر گاو) از نظر تغذیه مناسب‌تر است.

شرایط نوشیدن انواع شیر در ‌طب سنتی

درمانگران طب سنتی برای نوشیدن انواع شیر هنگام وعده‌های غذایی، به قواعد خاصی معتقدند و می‌گویند حتما باید میان خوردن غذا، نوشیدنی یا خوراکی ترش و شیر فاصله وجود داشته باشد. مثلا اگر فردی در وعده‌ی صبحانه، آب پرتقال خورده باشد نباید بلافاصله شیر بنوشد، زیرا این شیر خاصیت خود را از دست می‌دهد و در ترکیب با آب پرتقال در معده، موجب تولید خلط فاسد می‌شود. بهتر است بعد از خوردن آب پرتقال ۳۰ دقیقه صبر کنید و بعد شیر بنوشید. اگر ابتدا شیر نوشیده‌اید باید یک ساعت صبر کنید تا شیر به طور کامل هضم شود و بعد آب پرتقال وارد دستگاه گوارش شود تا بدن از مضرات ترکیب این دو ماده در امان بماند.

متناسب با مزاج‌تان شیر بخورید

از نگاه طب سنتی تنها افرادی که میزان اخلاط بدن‌شان متعادل است، می‌توانند به راحتی انواع شیر را مصرف کنند و افرادی که در بدن‌شان به خصوص در معده‌ی آن‌ها، خلط غالب وجود دارد باید با دستوری خاص و به میزان کم، با مشاوره‌ی متخصص طب سنتی شیر بنوشند. اگر فردی در معده‌اش خلط بلغم زیاد باشد یعنی علائمی همچون پر آب شدن دهان، سفیدی صورت و دیرهضمی غذا داشته باشد، با زیاد خوردن شیر موجب افزایش خلط غالب یعنی بلغم می‌شود و دراین حالت عوارض ناشی از افزایش این خلط را تجربه می‌کند.

این شرایط برای افرادی که خلط غالب بدن آن‌ها صفرا و دم باشد نیز اتفاق می‌افتد و مشکلاتی برای آن‌ها به وجود می‌آورد.

خوردن شیر با این غذاها ممنوع!

برخی مردم در وعده‌ی صبحانه، شیر را با تخم‌مرغ یا آب‌میوه‌ها مصرف می‌کنند، درحالی که ترکیب شیر با برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها موجب سنگینی معده و انسداد اندام‌های گوارشی می‌شود و به دنبال این موضوع، فرد دچار یبوست می‌شود بنابراین توصیه شده اگر فردی شیر می‌نوشد، حتما یک ساعت بعد از آن سراغ غذاهایی که از گوشت و تخم‌مرغ تهیه شده برود و اگر گوشت یا تخم‌مرغ میل کرده، سه ساعت صبر کند تا این غذا هضم شود و پس از آن شیر بنوشد تا بتواند از خواص درمانی آن بهره‌مند شود.

نیک و نو

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید