اکالیپتوس

215

اکالیپتوس یا اوکالیپتوس ( به انگلیسی Eucalyptus ) از گیاهان دارویی بسیار قدیمی میباشد که خواص فراوانی داشته و در بسیاری از نسخه های طب سنتی جایگاهی ویژه دارد. این گیاه در تقویت سیستم ایمنی بدن ، مقابله با باکتری ها ، ویروس ها و همچنین آلودگی های مختلف موثر بوده و خاصیت ضد التهابی نیز دارد. البته این موارد تنها بخشی از خواص فراوان اکالیپتوس میباشد که در ادامه بصورت مفصل به آن میپردازیم.

اکالیپتوس

گیاه شناسی

اکـالیپتوس درخت بومی استرالیاست. ریشه‌ی این درخت سه برابر وزن آن، آب جذب می‌کند. مردمان استرالیا می‌دانستند اگر در منطقه‌ی بیابانی استرالیا به نام «آتبک» (Outpack) با بی‌آبی مواجه شوند، می‌توانند ریشه‌های اکالیپتوس را که آکنده از آب است، برای رفع تشنگی از زمین بیرون بیاورند. جوشانده‌ی این گیاه، بخور، روغن و برگ‌های آن معجزه می‌کنند. از این گیاه که نزدیک به ۶۰۰ گونه‌ی مختلف دارد، در سه گروه دارویی، اسانس‌های صنعتی و اسانس‌های معطر استفاده می‌شود. در تهیه‌ی پاستیل‌ها و قرص‌های مکیدنی نیز کاربرد دارد. همچنین «متروپلین» موجود در آن که هم اینک مورد بررسی دانشمندان است، می‌تواند در کاهش قندخون موثر باشد. ماده‌ی اکالیپتوس موجود در گیاه، اهمیت ویژه‌ای به آن داده و باعث شده هیچ نوع حشره‌ای در اطراف آن یافت نشود. این گیاه همیشه سبز، دارای برگ‌های معطر و گل‌های زرد تا سفید است که در فصل بهار ظاهر می‌شود. گیاه اکالیپتوس گیاه بومی ایران نیست و زمانی که وارد ایران شد، در مناطق مختلف کشور کاشته شد و توانست با این مناطق سازگاری پیدا کند و در این مناطق رشد کرده است.

شکل های مختلف اکالیپتوس

این گیاه به شکل روغن مایع اسانسی، روغن اسانسی به شکل پماد تنتور برگ‌، برگ خام و چای قابل دسترسی است. قطره‌های ضد سرفه‌ی تجاری، انواع شربت‌ها، مایعات تبخیرکننده، روغن‌های مالیدنی، انواع خمیردندان و مواد شست‌وشوی دهان حاوی روغن اکـالیپتوس یا ترکیب اصلی آن یعنی «سینئول» است.

طبیعت اکالیپتوس

اکالیپتوس از نظر طب سنتی، طبیعت گرم و خشک دارد.

درمان بیماری ها با اکالیپتوس

اکالیپتوس بهترین درمان طبیعی برای تب، سرفه، کیپ شدن بینی، عفونت ادراری، روماتیسم و نیش حشرات محسوب می‌شود.

– برخی علایم سینوزیت مانند سردرد را کاهش می‌دهد.

– علاوه بر ضدعفونی کردن دهان و گلو، موجب رفع احتقان بینی می‌شود.

– اکالیپتوس باعث می‌شود ترشحات، روان شده و راحت‌تر دفع شود؛ برای همین درمانی برای برونشیت محسوب می‌شود. همچنین این گیاه معجزه‌گر، سرفه‌های چرکی را تسکین می‌دهد.

– به گفته‌ی متخصصان طب گیاهی، اسانس اکـالیپتوس دارای خاصیت ضد میکروبی در مقابل برخی از باکتری‌هاست و در حالت کلی، اثرات ضد میکروبی این گیاه بیشتر روی باکتری‌‌های گرم مثبت است.

– همچنین وجود دو خاصیت توام قابض و ضد ‌میکروبی در اکالیپتوس، باعث شده که در بیماری‌‌های مختلف مجاری ادرار از آن استفاده شود.

– گیاه دارویی اکالیپتوس باز‌کننده‌ی بینی است و می‌تواند برای کسانی که دچار سینوزیت هستند کمک‌کننده باشد. البته اکالیپتوس، ماده‌ی درمان کننده‌ی سینوزیت نیست و می‌‌تواند سردردهای ناشی از سینوزیت را کاهش دهد. اکالیپتوس موجب کاهش میکروب‌‌ها در سینوس‌ها می‌شود.

– در سال‌‌های اخیر از اکالیپتوس در آدامس و آب‌نبات استفاده می‌شود که تاثیرات مناسبی برای بدن داشته است.

فواید برگهای اکالیپتوس

– از برگ‌های اکـالیپتوس برای‌ درمان جراحت‌ها و پایین آوردن تب استفاده می‌شود.

– برگ‌های اکـالیپتوس و روغنی که از آن‌ به دست می‌آید، سبب کشتن باکتری‌ها و رفع ناراحتی‌های تنفسی افراد مبتلا به خناق، آسم و برونشیت می‌شود.

– برگ اکـالیپتوس خلط‌ آور، کاهنده‌ی قند خون و دافع انگل است.

– اگر بیمار هستید و قصد دارید در منزل استراحت کنید، بهتر است هوای خانه را تمیز نگه دارید. برای این کار توصیه می‌‌شود با اکالیپتوس هوای منزل‌تان را تصفیه کنید، زیرا این گیاه خیلی زود میکروب‌ها را از بین می‌برد. همچنین می‌توانید برای این که شب‌ها راحت‌تر بخوابید، هوای اتاق خواب‌تان را با این گیاه تمیز کنید تا در طول شب راحت‌تر نفس بکشید. یک مشت برگ نیم‌کوب اکالیپتوس را در یک ظرف حاوی آب جوش بریزید و ظرف را در اتاق‌تان قرار دهید. یا این که می‌توانید چند قطره روغن اکالیپتوس را در یک پیاله‌ی حاوی آب داغ بریزید و آن را روی کتری قرار دهید.

روغن اکالیپتوس

اگر سابقه‌ی مصرف ویکس را داشته باشید، احتمالا خنکی و احساس سوزش ناشی از مرهم روی پوست و پاک شدن سینوس‌ها در اثر رایحه‌ی نعناعی و معطر آن را به یاد خواهید آورد. در واقع این اثرات مربوط به روغن اصیل اکـالیپتوس است که در تهیه‌ی ویکس از آن استفاده می‌شود.

همچنین بخوانید :  سعد

– معمولا شوره‌ی سر باعث نگرانی و نوعی استرس می‌شود و برای هیچ کس خوشایند نیست. چشمک زدن این دانه‌های ریز و سفید در بین موها یا جلوه‌گری آن‌ها روی لباس‌ها، هر بیننده‌ای را ناراحت می‌کند. برای مقابله با این مشکل از روغن گیاهی اکالیپتوس استفاده کنید. بهترین روش این است که قبل از هر چیزی، از شامپوی مناسب ضد شوره استفاده کنید. حتما شامپویی را انتخاب ‌کنید که مناسب جنس موهای‌تان باشد.‌ همچنین می‌توانید‌۴۰ قطره روغن اکالیپتوس را در ۱۰۰ گرم شامپوی معمولی بریزید و موهای‌تان را با دقت با آن بشویید. در نهایت نیز موها را با آب خنک، آب بکشید.

– حتما شما هم، خانم‌ها و حتی آقایان زیادی را می‌بینید که از درد مفاصل شکایت می‌کنند. معروف‌ترین این مشکلات هم آرتروز است. برای مقابله با دردهای مفاصل می‌توانید از روغن اکالیپتوس لیمویی استفاده کنید چون این گیاه خاصیت ضد التهابی و مُسکن دارد.

دو قطره روغن اکـالیپتوس لیمویی را در چند قطره روغن گیاهی مانند روغن بادام حل کنید و هر روز دو تا سه مرتبه مفاصل دردناک را با آن ماساژ دهید.

– اکـالیپتوس برای پایین آوردن تب موثر است و بدن را از ضعف نجات می‌دهد. ۱۰ تا ۱۵ قطره روغن گیاهی اکالیپتوس را در صابون مایع یا پودر شیر بریزید و آن را داخل وان حمام بریزید. به مدت سه تا چهار روز، روزانه یک مرتبه با این آب حمام کنید یا این که ۱۰ قطره روغن گیاهی اکالیپتوس را در آب بریزید و هر روز دو مرتبه پاشویه کنید.

– زمانی که بیماری‌های زمستانی همه‌گیر می‌شوند، به مدت ۱۰ تا ۱۵ روز، دو تا سه قطره روغن اکالیپتوس را در مقداری روغن گیاهی مانند روغن بادام شیرین حل کنید و زیر کف پا یا داخل مشت دست‌تان بمالید. با همین کار ساده، بسیاری از مشکلات زمستانی را از خود دور می‌کنید.

– اکالیپتوس لیمویی می‌تواند باعث آرامش و تسکین اعصاب شود. برای مقابله با اضطراب، چند قطره روغن اکالیپتوس لیمویی را روی یک دستمال تمیز بچکانید و جلوی بینی‌تان بگیرید. استشمام این بو باعث ایجاد آرامش می‌شود. هر زمانی که اضطراب به سراغ‌تان آمد، این کار را تکرار کنید.

– اکـالیپتوس لیمویی به راحتی حشره‌ها را فرار می‌دهد. اگر حشره‌ای نیش‌تان زده باشد، می‌توانید به این گیاه اعتماد کنید. اکالیپتوس جای نیش حشرات را تسکین می‌دهد. برای این کار ۱۵ قطره روغن اسطوخودوس، روغن اکالیپتوس لیمویی یا درخت چای را در یک قاشق غذاخوری روغن گیاهی مانند روغن بادام شیرین حل کنید و چندین بار در روز روی جای نیش حشره بمالید.

دمنوش اکالیپتوس

برای تهیه‌ی دم کرده‌ی اکـالیپتوس روی یک قاشق چای‌خوری برگ‌های خرد شده اکالیپتوس ۱۵۰ میلی‌لیتر آب جوش بریزید. در ظرف را بگذارید و اجازه دهید ۱۵ دقیقه دم بکشد. محلول را صاف کنید و روزانه سه تا چهار فنجان از این دم کرده (بعد از غذا) میل کنید.

بخور اکالیپتوس‌ ، ضد عفونی کننده‌ی خانه

بخور اکـالیپتوس در ضد عفونی کردن مجاری تنفسی مفید است و از بخور برگ‌‌های اکالیپتوس می‌توان برای درمان التهاب غشای مخاطی و ضد عفونی کردن مجاری تنفسی استفاده کرد.

هشدار

– به یاد داشته باشید که استفاده از روغن‌ و عصاره‌ی اکـالیپتوس برای کودکان، خانم‌های باردار و شیرده و همچنین افرادی که دچار آلرژی یا بیماری صرع هستند، منع مصرف دارد.

– مصرف بیش از حد اکـالیپتوس ممکن است باعث ورم معده و روده، سردرد، ورم کلیه، پیدایش خون در ادرار و پایین آمدن فشار خون شود.

– همچنین مصرف خیلی زیاد اکالیپتوس موجب فلج دستگاه تنفسی، خفگی و مرگ می‌شود.

– روغن این گیاه اگر استعمال موضعی داشته باشد، سمی نیست؛ اما نباید از این گیاه برای مصارف داخلی استفاده کرد.

– افرادی که مبتلا به التهاب معده‌‌ای-روده‌ای یا التهاب مجرای صفراوی هستند، باید از مصرف عصاره ی برگ اکالیپتوس اجتناب کنند. در صورت ابتلا به ناراحتی کبد نیز از مصرف آن پرهیز کنند.

از مصرف بی ‌رویه ی عصاره این گیاه هم اجتناب کنید زیرا تانین موجود در عصاره‌ی آن می‌‌تواند در صورتی که بی‌‌رویه مصرف شود، به انواع شکم ‌درد یا آسیب کبدی و کلیوی منجر شود.

– روغن و عصاره‌ی اکـالیپتوس می‌‌تواند اثرات داروهایی را که برای درمان کمبود قند خون به کار می‌‌رود، خنثی کند. اگر به بیماری افت قند خون مبتلا هستید، پزشک خود را قبل از مصرف گیاه از موضوع آگاه کنید.

اکالیپتوس
5 (100%) 1 vote
بنر تلگرام گیاه یاب

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید