اصول تغذیه فصل بهار از نگاه طب سنتی

0
252

طب سنتی همواره بر این موضوع تاکید دارد که افراد برای حفظ سلامتی و دوری از بیماری‌های مختلف باید تغذیه‌ی خود را در هر فصل تغییر دهند و بر اساس مزاج آن فصل خورد و خوراک داشته باشند. فصل بهار نیز از نگاه طب سنتی اصول تغذیه مخصوص به خود را دارد و لازم است که در این فصل برنامه‌ی غذایی خود را کمی تغییر دهیم تا از عارضه‌های گوناگون و شایع این فصل پیشگیری کنیم. در این نوشتار به اصول تغذیه در فصل بهار خواهیم پرداخت. لطفا با گیاه یاب همراه باشید.

اصول تغذیه

غذاهای لطیف و سبک

حکمای طب سنتی معتقدند در فصل بهار باید به تلطیف غذا پرداخت. ممکن است فکر کنید تلطیف غذا یعنی باید غذایی خورده شود که از آن خون رقیق تولید شود یا باید غذای کمتری در این فصل مصرف کرد، درحالی‌که منظور این است، غذایی خورده شود که هرچند از لحاظ مقدار زیاد است، اما کالری کمی دارد مثل میوه‌ها و سبزیجات.

غذاهایی که خون رقیق در بدن تولید می‌کنند، اغلب طبیعت گرم دارند و مصرف غذاهایی با طبیعت گرم در این فصل مناسب نیست بلکه باید غذاهای غلیظ و با طبیعت سرد مصرف شود تا هیجان و رقت اخلاط را تعدیل کند.

در واقع باید با مصرف مقدار زیاد غذا با کالری کم، مواد زیادی وارد عروق نشود و به هیجان اخلاط بدن اضافه نکند، بنابراین باید به طبیعت فرصت داد که مواد اضافه را آماده کرده و از بدن دفع کند.

سبک‌ترین رژیم غذایی در طی سال را باید در فصل بهار داشت، بنابراین درتمام وعده‌های غذایی از غذاهای سبک و زود هضم استفاده کنید، فصل بهار زمان مناسبی برای شروع رژیم کاهش وزن و رهایی از چربی‌های اضافه است. همچنین روزه‌داری سبک برای مدت کوتاه (در نیمه‌های فروردین) می‌تواند برای پاک‌سازی کبد مفید باشد.

اصول تغذیه در فروردین

درمانگران طب سنتی ایران از غذاهایی مانند آش، بورانی اسفناج، شبدر و یونجه، کاهو سکنجبین، سمنو، آش شبدر و قره قروت به‌عنوان بهترین و سبک‌ترین غذاهای ایرانی که انرژی زیاد و از طرفی کالری کمتری دارند برای فصل بهار نام برده‌اند. مصرف این غذا‌ها موجب پاک‌سازی خون و تقویت اعصاب و قوای بدن می‌شود.

همچنین مصرف خوراکی‌های لطیف مثل گوشت پرندگان و تخم‌مرغ آب‌پز عسلی و نوشیدن شربت‌های خنک مثل شربت غوره، انار و سکنجبین در این فصل توصیه می‌شود.

از طرفی مصرف حبوبات فصل بهار مانند ماش، نخودفرنگی و جو نیز توسط حکمای طب سنتی ایران توصیه شده است.

در فصل بهار از مصرف غذاهایی با طبع گرم و تر باید پرهیز کرد، زیرا مزاج فصل بهار هم گرم و تر است، بنابراین غذایی با طبع سرد و خشک مناسب‌تر است. همچنین گرسنگی باعث تحریک بیشتر اخلاط می‌شود.

سبزیجات را دریابید

در منابع طب سنتی ایران مصرف سبزی‌ و حبوبات در وعده‌های غذایی از جمله بهترین و مفیدترین تدابیر حفظ سلامتی است، بنابراین توصیه می‌شود در دو وعده‌ی ناهار و شام از سبزی‌ها فصل و صحرایی برای تهیه‌ی خوراک، آش و انواع بورانی استفاده کنید. میوه‌ها و سبزیجات را باید متناسب با فصل رویش آن‌ها مصرف کرد، زیرا به پاک‌سازی بدن از سموم تجمع یافته کمک می‌کند.

مصرف انواع لوبیای تازه، جوانه‌های ماش، عدس، یونجه و سبزیجات سبز رنگ تازه مثل ریحان، کرفس، کاهو، مارچوبه، اسفناج، بامیه، کدو، کلم، برگ سبز تربچه و چغندر، آش جو، آبغوره و تمبر هندی، خورش کدو، آش دوغ و ماست و سوپ سبزیجات همراه با ادویه‌هایی مانند ریحان، رازیانه، مرزنجوش، رزماری، زیره‌ی سیاه و شوید طعم‌دار شده باشند بسیار مفید هستند.

میوه‌های تازه مثل زردآلو، انجیر، انگور، آلو، انواع توت‌ها، بادام خام، تمرهندی ترش یا شیرین، کاهو با سکنجبین نیز میان وعده‌های مفیدی هستند و مصرف آن‌ها نسبت به تنقلات گرم مانند گردو و انواع شیرینی‌ها ارجحیت دارد.

اصول تغذیه بهاری برای کودکان

بهترین رژیم غذایی در فصل بهار برای کودکان و تقویت سیستم ایمنی و قوای جسمی آن‌ها خوردن سوپ جو، ماالشعیر طبیعی و چلو گشنیز با گوشت جوجه خروس است. در منابع طب سنتی توصیه شده است، کودکان در این فصل کمتر گوشت قرمز بخورند و به  آن‌ها گوشت جوجه خروس که لطیف و زود هضم است و فضولات کمتری در بدن باقی می‌گذارد، داده شود.

اصول تغذیه

نوشیدنی‌های بهاری

نوشیدن آب ماست، آب دوغ و ماالشعیر سنتی که افزودنی‌های شیمیایی نداشته باشد برای پاکسازی خون و تقویت کبد در فصل بهار بسیار مناسب هستند. همچنین مصرف چای زنجبیل تازه و شربت‌های لیمو، نارنج، آلبالو، به، غوره، انار، سکنجبین، کاسنی و زرشک در این فصل برای حذف سموم تجمع یافته و مواد هضم نشده در بدن توصیه می‌شود.

آب عرق کاسنی، عرق خرفه یا عرق شاهتره نیز برای کودکان مفید است.

پرخوری نکنید

افرادی وجود دارند که به هیچ ‌یک از شیوه‌های پاکسازی اخلاط و سموم بدن مانند قی کردن، حجامت کردن، فصد (خون‌گیری) یا مصرف داروهای مسهل عادت ندارند و انجام این نوع پاکسازی‌ها برای‌شان بسیار دشوار است. این گروه باید در فصل بهار، مقدار غذای‌شان را نسبت به فصل‌های دیگر کمتر کنند تا مواد زائد و سموم کمتری در بدن‌شان انباشته شود.

علت کاهش مصرف موادغذایی در وعده‌های صبحانه، ناهار و شام این است که با شروع فصل بهار و گرم شدن هوا مواد زائد و انباشته درون بدن از حالت انجماد خارج شده و در بدن به جریان می‌افتند. در این حالت که بدن ما در حال برون ریزی مواد زائد است، پرخوری و ‌رعایت نکردن رژیم غذایی موجب ضعیف شدن توان و ایمنی بدن شده و به این ترتیب زمینه‌ی ابتلا به بیماری فراهم می‌شود.

حساسیت‌های فصل بهار

درمانگران طب سنتی برای درمان عطسه‌های ناشی از آلرژی و حساسیت فصلی به بیماران‌شان توصیه می‌کنند روزی دو بار، یک قطره از روغن بنفشه را درون حفره‌های بینی خود بچکانند. علاوه بر این، با استفاده از همین روغن پیشانی خود را ماساژ دهند. این کار موجب می‌شود تا میزان زیادی از شدت عطسه‌ها کم شده و در مواردی نیز به‌طور کامل برطرف شود.

در کنار استفاده از روغن بنفشه، پرهیز غذایی نیز یکی دیگر از راهکارهای برطرف کردن عطسه‌های فصلی است. درمانگران به بیماران‌شان توصیه می‌کنند از خوردن ادویه‌‌های تند، غذاهای سرخ‌کردنی، شکلات و قهوه در فصل بهار پرهیز کرده و مصرف آن‌ها را به حداقل برسانند.

نکات مهم

* در فصل بهار به دلیل طبیعت آن، مصرف زیاد گوشت به خصوص گوشت قرمز و مواد تولید کننده‌ی خون  باعث افزایش گرمی در بدن می‌شود.

* از مصرف غذاهای شور و غلیظ مانند کله‌پاچه، گوشت گاو، خامه و ماست ترش پرهیز کنید.

* مصرف غذاهای کنسروی و مانده در این فصل بسیار مضر است.

* مصرف مواد و غذاهای چرب و تند در فصل بهار توصیه نمی‌شود.

نیک و نو
اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید