کلم قمری

کلم از گیاهان و سبزی‌های بسیار قدیمی بوده و در انواع مختلفی یافت می‌شود. این گیاه در اصل بومی نواحی اروپای مدیترانه است که از چهار هزار سال پیش کشت میشده است، کلم بروکلی، کلم پیچ، گل کلم، کلم قمری ، کلم قرمز و شلغم از پرمصرف‌ترین سبزیجات این خانواده هستند که در سراسر دنیا بطور گسترده مصرف می‌شوند.

کلم قمری

گیاه شناسی

کلم قمری ( به انگلیسی Kohlrabi ) همانطور که اشاره کردیم از خانواده‌ی کلم‌ها بوده که به نام کلم سر ، کلم سنگی یا کلم قنبیط و داش کلم نیز شناخته می‌شود. در طب سنتی چین ، ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح به خواص درمانی کلم قمری اشاره شده است. سال‌ها قبل از کشف ویتامین C و نقش آن در درمان بیماری اسکوروی، ملوانان آلمانی در سفرهای طولانی از کلم تخمیر شده برای پیشگیری از بیماری و مرگ و میر استفاده می‌کردند. ارزش غذایی آن تقریبا شبیه کلم گل و مقدار ویتامین برگ‌های آن بیش از ساقه است. ساقه‌ی هوایی و ضخیم گیاه ارزش غذایی دارد و در بعضی از کشورها نیز از برگ آن استفاده می‌کنند. کلم قمری به رنگ‌های سفید، آبی و بنفش دیده میشود. طول دوره‌ی رویش این گیاه بسیار کوتاه است و از این نظر میتوان این گیاه را به راحتی در تناوب زراعی قرار داد.

طبیعت

از دیدگاه طب سنتی ایران، طبیعت کلم قمری، گرم و تر است.

ارزش غذایی

کلم قمری منبع غنی ویتامین‌های C و D ، کلسیم ، فسفر ، پتاسیم و ترکیبات سولفیدی آلدئیدی و کمی ویتامین‌های گروه A و B است.

پایان یبوست با آب کلم

کلم‌ها سبزی سرشار از فیبر و دشمن  سرسخت یبوست هستند. فیبرهای غذایی باعث تحریک روده‌ها و دفع راحت شده و سیستم گوارش را فعال می‌کنند، در نتیجه کلم می‌تواند از بروز یبوست پیشگیری یا آن را درمان کند. هر ۲۰۰ گرم کلم بیش از ۲۰ درصد نیاز روزانه‌ی ما به فیبر را تامین میکند.

زمانی که کلم در آب می‌جوشد، آب همان اولین جوش‌ها یک ملین طبیعی است. توصیه می‌کنیم تا بهبود وضعیت‌تان روزانه دو تا چهار لیوان آب کلم پخته میل کنید. توجه داشته باشید نباید بیش از یک ساعت کلمرا جوشاند. در این صورت آب آن کاملا برعکس عمل کرده و شما را دچار یبوست میکند.

با کم خونی خداحافظی کنید

آهن وبتاکاروتن موجود در بروکلی به پیشگیری از آنمی به خصوص در افرادی که از خوردن گوشت پرهیز میکنند، کمک میکند. البته مصرف کلم به تنهایی نمیتواند مقدار آهن مورد نیاز افراد را تامین کند.

انواع کلم به خصوص کلم قمری سرشار از ویتامین C ، بتاکاروتن و آهن است و باعث تولید گلبول‌های قرمز بیشتری میشود. به همین دلیل اگر دچار کم خونی هستید، مصرف روزانه‌ی کلم قمری را در برنامه‌ی روزانه‌ی خود قرار دهید.

آرتروز

براساس برخی پژوهش‌ها، خانواده‌ی کلم‌ها و سبزیجات غده‌ای برای پیشگیری از آرتروز موثر است. کلم سرشار از آنتی اکسیدانی به نام « گلوکوزینولات » است که غضروف استخوان‌ها را تقویت کرده و از سایش آنها پیشگیری میکند. به این منظور هفته‌ای دو مرتبه کلم خام را بعنوان سالاد میل کنید، اگر کلم پخته دوست دارید، بهتر است که آن را بخارپز کنید.

درمان ترک و سوختگی پوست

کلم قمری بدلیل داشتن آنتی اکسیدان‌های طبیعی یک مرهم فوق‌العاده برای مشکلات پوستی است. زخم‌ها را درمان کرده و ترک و سوختگی را برطرف میکند.

درمان دمل ، جوش و آبسه

خواص آنتی اکسیدانی فلاوونوئید‌های موجود در کلم قمری باعث تسریع سرعت درمان دمل و جوش میشود. این کلم خواص ضد التهابی دارد و در درمان مشکلات ناشی از التهاب موثر است.

تقویت سیستم ایمنی

رنگدانه‌ی آنتی اکسیدان بتاکاروتن که فراوان‌ترین کاروتنوئید موجود در خانواده‌ی کلم است، به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند و باعث افزایش قدرت دفاع بدن علیه بیماری‌ها میشود. کلم قمری منبع خوب فولات است که برای ساخته شدن آنتی بادی‌ها و گلبول‌های سفید لازم است.

محافظت در برابر بیماری قلبی

کلم سنگ با تقویت سیستم دفاعی بدن، عملکرد قلب و مویرگ‌ها را بهبود میبخشد، از گرفتگی رگها جلوگیری میکند و علائم آسم را کاهش میدهد.

نقش فولات در جلوگیری از افزایش سطح هموسیستئین ( ماده‌ای که بطور طبیعی از متابولیسم اسیدهای آمینه در بدن ساخته میشود ) خون اثبات شده است. از آنجایی که افزایش سطح هموسیستئین ارتباط مستقیمی با بروز بیماری‌های قلبی – عروقی دارد، بنابراین دریافت فولات از طریق سبزیجات خانواده‌ی کلم میتواند به پیشگیری از بروز این بیماری‌ها کمک کند.

بهبود عفونت‌های باکتریایی

سال‌هاست که اثرات ضد باکتریایی کلم شناخته شده و دانشمندان این خاصیت را به وجود فیتونوترینتی به نام « گلوکوزاینولات » نسبت میدهند، بنابراین هم زمان با درمان‌های دارویی، مصرف خانواده‌ی کلم نیز به بهبود افراد کمک می‌کند.

خواص دیگر

*کلم سنگ، مانع گرفتگی رگ‌های خون میشود.

*یکی از ویژگی‌های مهم این گیاه، کاهش خطر بروز انواع مختلف سرطان از جمله ریه، روده‌ی بزرگ، پروستات و سینه است خوردن سه تا پنج بار کلم سنگ یا هرنوع کلم در هفته، خطر ابتلا به سرطان را تا ۶۰ درصد کاهش می‌دهد.

*مانع سکته و آب مروارید میشود و خطر بروز بیماری ام اس ، فشار خون بالا و دیابت را کاهش میدهد.

*در کلم قمری ، نوعی ریز مغذی به هنگام جویده یا خرد شدن آزاد میشود. این ماده کبد را تحریک میکند تا آنزیم‌های موجود در مواد شیمیایی سرطان زا، سم زدایی شود.

*ویتامین C موجود در آن برای تولید کلاژن مفید برای پوست، بافت‌های پیوندی، تاندون، غضروف و تقویت سیستم دفاعی بدن لازم است.

*فولیک اسید موجود در آن از بیماری‌های متعدد مادرزادی پیشگیری میکند.

*میتوان این گیاه را که سرشار از پروتئین است جایگزین گوشت کرد.

*ویتامین A موجود در آن برای تقویت بینایی موثر است.

*مصرف آن به افرادی که قصد کاهش وزن دارند توصیه میشود.

آبگوشت کلم قمری

آبگوشت کلم قمری یکی از غذاهای سنتی استان همدان است. مواد این آبگوشت را کلم قمری ، گوشت گوسفندی، نخود، عدس، پیاز، سیب زمینی، زردچوبه و فلفل تشکیل میدهد. همچنین این آبگوشت را میتوان همراه با کشک محلی و سیر صرف کرد.

کاشت، داشت و برداشت

این نوع کلم معمولا در سطوح کوچک کشت میشود، زیرا کارهای زراعی آن مشکل‌تر از سایر کلم‌هاست. زمین مورد کاشت شبیه زمین کلم‌های دیگر است. این گیاه را میتوان در همه‌ نوع آب و هوایی کشت کرد. به علت کوتاه بودن عمر این گیاه  به مواد غذایی کمتری احتیاج است.

انواع زودرس آن را می‌توان از اوایل بهمن ماه کشت کرد. دوره‌ی پرورش ۶ تا ۸ هفته است. کاشت و نشاء در زمین اصلی بسته به نوع واریته متفاوت است. انواع پاییزه را به فاصله‌های ۴۰ در ۳۰ سانتی‌متر کشت میکنند. آبیاری پس از یک دوره‌ی خشک و طولانی باعث ترکیدگی ساقه‌ی خوراکی میشود.

عمل برداشت به راحتی با چاقوی تیز انجام میگیرد. انواع زودرس و متوسط را میتوان در دو تا سه باربرداشت کرد. کلم قمری در دمای یک درجه‌ی سانتی گراد و رطوبت نسبی ۹۰ درصد تا ۴۵ هفته قابل نگهداری است.

نکته‌های خواندنی

*باتوجه به اینکه ارزش غذایی کلم بسیار متاثر از نحوه‌ی نگهداری و آماده سازی آن قبل از مصرف است، باید نکاتی را در این خصوص برای استفاده‌ی بهینه از ارزش مواد مغذی آن بدانید. کلم جزو سبزیجاتی است که فرآیند تنفس بعد از برداشت، همچنان در آن ادامه می‌یابد و سرعت تنفس با دمای نگهداری آن ارتباط مستقیم دارد، به طوری که اگر کلم در فاصله‌ی کوتاهی بعد از چیده شدن یا خریداری در دمای یخچال نگهداری نشود تا ۳۰ درصد از ارزش ویتامین‌های آن کاسته میشود.

*خرد کردن کلم باعث شکسته شدن دیواره‌ی سلول‌ها و در نتیجه تسهیل فعال شدن آنزیمی به نام « میروزیناز » می‌گردد.

*چون حرارت باعث غیرفعال شدن میروزیناز میشود، بنابراین باید قبل از حرارت دادن کلم آن را خرد و برای مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کرد تا متابولیت‌های گلوکوزاینولات فرصت کافی برای تولید شدن داشته باشند. پختن طولانی مدت کلم باعث از بین رفتن بیش از ۵۰ درصد ارزش تغذیه‌ای آن میشود.

از آنجا که ویتامین C باعث افزایش فعالیت میروزیناز میشود، افزودن مقداری آبلیمو بعد از خرد کردن کلم، تولید فرم فعال مواد مغذی توسط این آنزیم را تسهیل میکند.

به این مطلب امتیاز بدید!
نوشته شده توسط گیاه یاب در تاریخ ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ با موضوع میوه ها و سبزیجات

آشپزی سالم

طرز تهیه چای سبز
چای سبز یکی از سالم‌ترین و مفیدترین نوشیدنی‌هاست که سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد مغذی می‌باشد. مصرف این چای اشتها را سرکوب کرده و به سوزاندن چربی و تضمین سلامت قلب کمک می‌کند. اما احتمالا تا به حال روش‌های مختلف ...
ادامه مطلب

از دل طبیعت

خواص عرق کاسنی رو اکثر مردم باهاش آشنایی دارند ، کاسنی یکی از نام آشناترین و معروفترین گیاهان دارویی در بین مردم ایران بوده که بیشترین روش استفاده از آن عرق کاسنی است . گیاه کاسنی با گل‌هایی آبی‌رنگ به غیر از زیبایی ظاهری از خواص ...
ادامه مطلب
اگر چه در نگارش مطالب این سایت از منابع معتبر علمی بهره برده شده است، اما مطالب آن کلی بوده و جایگزین توصیه های پزشکتان نمی باشد.
کلیه حقوق متعلق به پایگاه طب سنتی و سلامت گیاه یاب است.