پنج انگشت

0
67

گیاه پنج انگشت ( به انگلیسی Vitex agnus-castus ) از گیاهان دارویی است که میان مردم چندان شناخته شده نیست. این گیاه که به آن « گیاه جادویی زنان » نیز می گویند، خواص فراوانی داشته که بسیاری از این خواص مربوط به اختلالات زنانه میباشد و به همین دلیل هم، چنین اسمی برای آن انتخاب شده است. اگر شما نیز از اختلالات زنانه رنج میبرید و به دنبال روش‌های طبیعی و گیاهی برای رفع آنها هستید، پیشنهاد می‌کنیم با ما تا انتهای مطلب همراه باشید.

پنج انگشت

مشخصات گیاه پنج انگشت

درختی است با برگهای پنجه مانند و گلهای بنفش که بعد از فصل گرده افشانی میوه ای قهوه ای پر رنگ می دهد. و در بستر رودها و مناطق پست و دره ها بیشتر دیده می شود. قسمت مورد استفاده این گیاه میوه آن می باشد. اولین مورد گزارش شده از مصرف آن توسط بقراط بوده که از خوابانده آن در شراب در جهت کنترل خونریزی بعد از زایمان استفاده کرده است.

پنج انگشت بومی نواحی مرکزی آسیا بوده ولی به علت استفاده‌ی زیاد، به نواحی دیگر از جمله مناطقی از مدیترانه و جنوب اروپا راه یافته است و در ایران به عنوان گیاه زینتی کاشته می‌شود. محل رویش گیاه در ایران عبارتند از نواحی مختلف البرز، تهران، کرج، خراسان، خرمشهر، کازرون، برخی نقاط جنوبی نزدیک به خلیج فارس، بندرعباس و قم.

داروشناسی

مکانیسم دقیق اثر این گیاه مشخص نیست ولی مطالعات نشان داده است که این گیاه تحریک کننده(agonist) گیرنده‌های دوپامین نوع دوم(D2) است و باعث کاهش ترشح پرولاکتین می شود. به نظر می‌رسد گیاه پنج انگشت با اثر بر محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز اثر خود را اعمال می‌کند. این گیاه باعث کاهش آزاد شدن FSH* و افزایش آزاد شدن LH** و پرولاکتین از هیپوفیز می‌گردد. هورمون‌های FSH و LH در تولید استروژن ( هورمون جنسی زنانه ) از تخمدان‌ها و دوره تخمک گذاری در خانم‌ها مؤثرند. مطالعات نشان داده است که گیاه پنج‌انگشت حاوی ترکیبات استروژنیک نمی‌باشد و مستقیماً بر روی تخمدان‌ها تاثیر نمی‌گذارد. برخی مطالعات هم اثر این گیاه بر گیرنده‌های اوپیوئیدی را نشان داده اند.

خواص درمانی

گیاه پنج انگشت اثرات درمانی زیادی برای رحم دارد و با تاثیرگذاری بر محور مرکزی ترشح هورمون در بدن یعنی هیپوتالاموس- هیپوفیز، با افزایش LH و کاهش FSH در درمان اختلات زنانه موثر است.

پیشگیری از اختلالات سینه

این گیاه با تاثیرگذاری بر سیستم بدن، از درد سینه‌ها، ورم و درد بدن در دوران قاعدگی می‌کاهد. هم‌چنین باعث افزایش ترشح شیر از سینه‌ها شده و منجر به افزایش سایز آن‌ها می‌شود.

تنظیم قاعدگی

مصرف گیاه پنج انگشت قاعدگی را تنظیم می‌کند. درواقع با افزایش ترشح پروژسترون نسبت به استروژن باعث بهبود عملکرد تخمدان می‌شود و اختلالات دوران قاعدگی‌ را کاهش می‌دهد.

جلوگیری از قاعدگی دردناک

خانم‌های بسیاری دچار قاعدگی دردناکی هستند و از این مشکل رنج می‌برند. این گیاه با تنظیم هورمون‌های زنانه از بروز قاعدگی دردناک پیشگیری می‌کند.

قطع کردن خون‌ریزی  غیرطبیعی

مصرف درست این گیاه زیر نظر پزشک متخصص طب سنتی باعث درمان قطع شدن غیرطبیعی قاعدگی و افزایش یا کاهش میزان خونریزی و اختلال دوران قاعدگی می‌شود.

درمان نارسایی‌های تخمدان

یکی دیگر از اختلالات زنانه ناباروری تخمدان است. در مواردی که تخمدان قادر به تخمک‌گذاری نیست، گیاه پنج انگشت با اصلاح نسبت پروژسترون به استروژن باعث افزایش عملکرد تخمدان و بهبود تخمک‌گذاری می‌شود.

کاهش علائم یائسگی

این گیاه با بهبود ترشحات هورمونی از میزان عوارض زمان یائسگی کم می‌کند و گرگرفتگی بدن را که از عوارض یائسگی است از بین می‌برد.

مهار فیبروم رحم

فیبروم رحم از مشکلات شایع خانم‌هاست که گاهی درمان آن به عمل جراحی نیاز دارد. با مصرف گیاه پنج انگشت می‌توانید از رشد فیبروم در جدار رحم جلوگیری کنید.

تنظیم ترشح پرولاکتین

این گیاه در افزایش ترشح پرولاکتین با اتصال مستقیم روی گیرنده‌های دوپامینی، منجر به کاهش ترشح پرولاکتین می‌شود.

همچنین بخوانید :  ناخنک

خواص دیگر پنج انگشت

– پنج انگشت گیاهی قابض است و به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک می‌کند.

– افرادی که دچار بواسیر یا شقاق هستند، می‌توانند در جوشاند‌ه‌ی این گیاه بنشینند تا بیماری درمان شود.

– برگ این گیاه باعث کاهش نیروی جنسی می‌شود. در قدیم پارسایان در فصل بهار، این گیاه را زیر خود فرش می‌کردند تا شهوت بر آن‌ها غلبه نکند.

– ضماد میوه و برگ آن، ادرار را افزایش می‌دهد.

– این گیاه سر درد را درمان می‌کند.

– جوش‌های صورت را درمان می‌کند.

– کیست‌های رحم و تخمدان را از بین می‌برد.

– چاقی‌های هورمونی را درمان می‌کند.

– ضدیبوست است.

– برگ‌های این گیاه ورم‌های رحمی را بهبود می‌بخشد و عفونت را پاک می‌کند.

– آرام بخش است.

ویتاگنوس چیست؟

ویتاگنوس داروی گیاهی ساخته شده از گیاه پنج انگشت است که به شکل قرص و قطره استفاده می‌شود. این دارو بی‌ضرر است اما برای مصرف آن حتما با پزشک مشورت کنید. فراموش نکنید که درمان با ویتاگنوس بسیار طولانی مدت است. برای مثال برای درمان قطع شدن غیرطبیعی قاعدگی حدود یک سال زمان لازم است، هرچند علایم بهبودی در عرض یک یا دو سیکل قاعدگی بروز می‌کند.

پنج انگشت

-در نازایی و عدم تخمک‌گذاری حداقل پنج تا هفت ماه زمان لازم است.

-برای آمنوره‌ی ثانویه نیز باید بیش از دو سال مصرف شود. اثرات آن بعد از یک یا دو سیکل مشخص و پس از چهار تا شش ماه به حداکثر می‌رسد.

مقدار و روش مصرف

از عصاره‌ی میوه‌های پنج انگشت، محصولات مختلفی به صورت قطره، قرص و کپسول تهیه شده که کارآیی قطره‌های آن بهتر از انواع دیگر است. مقدار مصرف معمولی قطره‌های آن ۴۰ قطره و یک بار در روز است که می‌توان در صورت نیاز از مقدار بیشتری استفاده کرد.

مراقب باشید

-در کسانیکه سابقه حساسیت پوستی دارند احتمال بروز ضایعات پوستی بیشتر است.

-در مواردی که بعد از زایمان مصرف شود زمان شروع اولین پریود را جلو می اندازد.

-مصرف در دوران بارداری بعلت اثرات قاعده آوری آن ممنوع می باشد.

-مصرف در دوران شیردهی با رعایت احتیاط مجاز است.

عوارض جانبی

– معمولا عوارض جانبی این گیاه و فرآورده‌های آن ضعیف است اما خارش بدن، راش‌های پوستی، تهوع و اسهال به میزان یک تا دو درصد در خانم‌ها دیده می‌شود.

– نباید همراه با داروهای پروژسترونی و قرص‌های ضدبارداری مصرف شود.‌ هالوپریدول ممکن است اثرات پنج انگشت را تضعیف یا مهار کند.

– عصاره‌ی گیاه پنج انگشت ممکن است موجب تشدید دیسمنوره اسپاسمودیک که مربوط به “pms” نباشد، شود.

-مصرف آن هم‌زمان با مصرف هورمون‌های شیمیایی توصیه نمی‌شود.

نکات مهم

– با توجه به مقدار متفاوت مواد موثر در میوه در نواحی مختلف دنیا، بهتر است از فرآورده‌های صنعتی استاندارد به ویژه قطره استفاده شود.

– قطره دارای مزه‌ی مطلوب نیست و در موقع مصرف حتما باید با آب، آب میوه یا مایعات دیگر (درحد یک چهارم استکان) رقیق شود. مزه‌ی نامطلوب قطره نشانه‌ی ۱۰۰درصد طبیعی بودن آن است.

– گرچه جذب قطره با معده‌ی خالی بهتر است، ولی در اکثر مواقع به علت تحریک معده باعث دل آشوب می‌شود؛ بنابراین آن را همراه با صبحانه، نهار یا شام میل کنید.

– میزان مصرف دارو تجربی است و پس از مدتی مصرف می‌توان، آن را کاهش یا افزایش داد.

– دارو دیراثر بوده و اکثرا در ماه اول بی‌تاثیر است و اثربخشی کامل آن دو تا سه ماه به طول می‌انجامد.

– فرآورده‌های پنج انگشت را می‌توان از سن شروع قاعدگی تا بعد از دوران یائسگی مصرف کرد.

– حساسیت نسبت به این دارو که بسیار محدود است معمولا در هفته‌ی اول ظاهر می‌شود.

پنج انگشت
4.3 (85.71%) 7 votes
اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید