لیتیوم چیست و چه ارتباطی با سلامت مغز دارد ؟

0
166

محققان و دانشمندان معتقد هستند که لیتیوم یکی از ۳ عنصر اصلی است. این فلز قلیایی کاربردهای فراوانی دارد و یکی از اجزای تشکیل دهنده‌ی باتری‌های شارژی می‌باشد، این باتری‌ها در واقع بیشتر در وسایل الکترونیکی مانند گوشی‌های همراه، لپ تاپ ها و هر وسیله‌ی دیگری که باتری شارژی دارد استفاده می‌شوند. این عنصر همچنین ارتباط مستقیمی با سلامت مغز و روان انسان دارد و اگر فردی با کمبود آن مواجه شود احتمال ابتلا به اختلالات و عارضه‌های مغزی در او افزایش پیدا می‌کند. در این نوشتار به بررسی لیتیوم و فواید آن برای سلامت انسان خواهیم پرداخت. با گیاه یاب همراه باشید.

لیتیوم

منابع لیتیوم

لیتیوم در سال ۱۸۱۷ توسط یک شیمیدان سوئدی به نام یوهان آگوست آرفودسون نام رسمی خود را دریافت کرد. این ماده منحصر به فرد نام خود را از واژه یونانی lithos به معنای سنگ گرفته است.

غلات و سبزیجات به عنوان منابع اولیه لیتیوم در یک رژیم غذایی استاندارد محسوب می شوند و محصولات حیوانی مانند تخم مرغ و شیر نیز از دیگر منابع محسوب می شوند. اما شایع‌ترین منبع لیتیوم در رژیم غذایی مدرن آب لوله کشی است. با توجه به موقعیت جغرافیایی، آب نوشیدنی می تواند به طور طبیعی حاوی مقادیر قابل توجهی لیـتیوم باشد.

متاسفانه، پژوهش های اندکی درباره پیامدهای خاص کمبود لیتیوم در بدن انسان صورت گرفته اند. با این وجود، آزمایش حیوانی شامل رژیم های غذایی با لیتیوم پایین کاهش در عملکرد تناسلی، طول عمر، و سوخت و ساز چربی را نشان داده اند. احتمال این که کمبود لیتیوم آثار بسیار دیگری روی فیزیولوژی انسان داشته باشد زیاد است، اما مطالعه درباره لیتیوم تغذیه ای زیر سایه شهرت دوز بالای لیتیوم دارویی قرار گرفته است.

لیتیوم و سلامت مغز

اخیرا استفاده از لیتیـوم تغذیه ای برای مقابله با اختلالات مرتبط با مغز مانند بیماری آلزایمر مورد توجه قرار گرفته است. جامعه ای به سرعت در حال رشد از پژوهشگران وجود دارد که معتقدند ماده معدنی لیتیوم ممکن است فواید چشمگیری در درمان و پیشگیری از آلزایمر داشته باشد.

لیتیوم

لیتـیوم نشان داده است که می تواند در آنزیم کلیدی مسئول توسعه ضایعات مغزی مرتبط با بیماری آلزایمر اختلال ایجاد کند. این آنزیم گلیکوژن سنتاز کیناز-۳ (GSK-3) است. در بیماری آلزایمر این آنزیم در نواحی از مغز که حافظه و رفتار را کنترل می کنند، از جمله هیپوکامپ و قشر فرونتال بیش فعال می شود. این شرایط تحریک GSK-3 به فسفوریلات یا فعال شدن پروتئین های آمیلوئید-B و تاو در سلول های عصبی این ناحیه ها با نرخ بسیار بالا را موجب می شود. با گذشت زمان، تجمع این پروتئین ها به شکل گیری پلاک هایی که در بافت مغز اختلال ایجاد می کنند و نشانه های زوال شناختی را در پی دارند، منجر می شود . لیتـیوم به عنوان یک بازدارنده GSK-3 برای پیشگیری از این فعالیت بیش از اندازه عمل می کند و تولید پروتئین نامناسب را پیش از ایجاد اختلال در عملکرد مغز متوقف می کند.

همچنین بخوانید :  از هر ۵ ایرانی یک نفر مبتلا به اختلال روانپزشکی است

طی یک آزمایش جدید، یک دوز تغذیه ای تنها ۳۰۰ میکروگرم از لیتیوم به مدت ۱۵ ماه به بیماران مبتلا به آلزایمر داده شد. هنگامی که شرایط این افراد با گروه کنترل مقایسه شد، افرادی که دوز پایین لیتیوم دریافت کرده بودند، بهبود چشمگیر در نشانگرهای شناختی پس از سه ماه درمان را نشان دادند. افزون بر این، این آثار محافظتی با پیشرفت مطالعه تقویت شدند و بسیاری از افرادی که تحت درمان لیتیومی قرار داشتند بهبودهای شناختی را تا پایان آزمایش نشان دادند. نتایج این مطالعه نشان داد لیـتیوم زمانی که در دوزهای پایین و در بلند مدت استفاده شود می تواند درمانی مناسب برای بیماری آلزایمر باشد.

دکتر نصیر قائمی، یکی از هواداران برجسته و قابل احترام استفاده از لیتـیوم در جامعه پزشکی، یک بررسی را در سال ۲۰۱۴ در نشریه Journal of Psychiatry استرالیا و نیوزیلند منتشر کرد که در آن به خلاصه ای از فواید لیتـیوم درمانی با دوز پایین ارائه شده بود. قائمی و تیم پژوهشی وی ۲۴ گزارش بالینی، اپیدمیولوژیک و بیولوژیکی را بررسی کردند که استفاده از دوز استاندارد یا دوز پایین لیتیوم برای زوال عقل را همراه با دیگر فواید رفتاری و پزشکی آن ارزیابی کرد. پنج مورد از هفت مطالعه اپیدمیولوژیک پیوندی بین دوز استاندارد لیتیـوم درمانی و نرخ های زوال عقل پایین را نشان دادند، در شرایطی که چهار آزمایش بالینی دیگر فواید بیشتر لیتیوم درمانی دوز پایین برای بیماران مبتلا به آلزایمر در برابر دارونما را نشان دادند. بر اساس این یافته ها، قائمی به این نکته اشاره داشت که لیتیوم با اختلاف زیاد ثابت شده‌ترین دارو برای زنده نگه داشتن سلول های عصبی در حیوانات و در انسان ها است.

این امیدواری وجود دارد با انجام پژوهش های بیشتر در آینده به درک کاملی از ارزش و اهمیت ماده مغذی لیتیوم، یکی از قدیمی‌ترین عناصر سیاره زمین دست یابیم.

عصرایران
لیتیوم چیست و چه ارتباطی با سلامت مغز دارد ؟
4 (80%) 2 votes
اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید