فواید مصرف آبگوشت

آبگوشت یا دیزی از غذاهای سنتی و قدیمی ایران و همچنین عراق است که بسیار لذیذ بوده و اغلب افراد از خوردن این غذا لذت می برند. آبگوشت که حالتی شبیه به خوراک دارد به طور معمول با ترکیبات گوشت گوسفند، حبوبات و گوجه فرنگی تهیه میشود. در این نوشتار قصد داریم با فواید آبگوشت و اصول مصرف آن از نظر طب سنتی آشنا شویم. با گیاه یاب همراه باشید.

آبگوشت

انواع آبگوشت

این خوراک سنتی میان اقوام مختلف ایرانی به روش های مختلف طبخ میشود. اجزای اصلی آن گوشت و حبوبات است، اما با توجه به اقلیم ناحیه ای که در آنجا پخت میشود، مواد غذایی و ادویه های مختلفی را به آن اضافه میکنند. بعنوان مثال شمالی ها در آبگوشتشان سیر میریزند و کرمانی ها آن را با زیره طعم دار میکنند. آبگوشت همچنین انواع مختلفی مانند آبگوشت بزپاش، آبگوشت کشک، آبگوشت گندم و آبگوشت بلغور دارد.

دکتر سیدرضا رضایی دریاکناری، پزشک و متخصص طب سنتی ایران با اشاره به این‌که آبگوشت یکی از غذاهای مقوی و تامین‌کننده انرژی و قوت اصلی اجداد ما بوده است، می‌گوید: طبع آبگوشت گرم است و مصرف آن بیشتر در فصول سرد سال توصیه می‌شود، اما چون غذایی اصیل و سنتی است، بیشتر خانواده‌های ایرانی این غذای دلچسب و لذیذ را در تمام فصول سال مورد استفاده قرار می‌دهند. آبگوشت به دلیل داشتن سیب‌زمینی، حبوبات، پیاز یا سبزیجات گوناگون غنی از پروتئین، کلسیم و آهن است و برای افراد ضعیف و ناتوان، بیماران در دوران نقاهت و بخصوص برای کودکان و نوجوانان در سنین رشد بسیار مفید است.

مزاج آبگوشت سرد است یا گرم؟

با این‌که ترکیبات موجود در آبگوشت بخصوص سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی و تا حدودی لوبیا سفید آن طبع سرد رو به اعتدالی دارد، اما به دلیل آن‌که نخود و گوشت گوسفند به کار رفته در این غذا طبع گرمی دارند و مقادیر بیشتری از حجم آبگوشت را به خود اختصاص می‌دهند، غلبه گرمی آبگوشت بیشتر اما کمی رو به اعتدال است. این متخصص طب سنتی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان با تغییر نوع گوشت مزاج آن را معتدل و لطیف کرد، می‌گوید: گوشت گوساله و شتر همچون گوشت گوسفند طبع گرمی دارند، اما اگر گوشت مورد استفاده از نوع گوشت گوساله و شتر زیر یک سال یا گوشت بره باشد غلظت و گرمی گوشت کمتر بوده و طبع آبگوشت معتدل و لطیف و سهل‌الهضم‌تر می‌شود.

او می‌افزاید: در طب سنتی عقیده بر این است که از هر قسمت گوشت دام در غذاهایی مانند آبگوشت و… استفاده شود، تقویت‌کننده همان قسمت در بدن انسان است. به‌عنوان مثال اگر از راسته گوسفند استفاده شود برای کمر درد مفید است، سردست برای درد دست‌ها و همین‌طور ماهیچه برای تقویت عضلات بدن و… .

لازم است بدانید گوشت گوساله و شتر در مقایسه با گوشت گوسفند ارزش تغذیه‌ای مشابهی دارد، ضمن این‌که کم‌چرب‌تر بوده و میزان کلسترول کمتری دارند. پس اگر آبگوشت‌خور قهاری هستید و به‌طور منظم و مستمر آبگوشت می‌خورید، گوشت گوساله جوان را جایگزین گوشت گوسفند کنید یا در غیر این صورت پیش از طبخ گوشت گوسفند تمام چربی‌های ظاهری آن را جدا کنید و از مصرف دنبه یا کوهان شتر، این چربی‌های لذیذ و دلچسب صرف‌نظر کنید که با سلامت شما دشمنی دارند. در صورتی که آبگوشت پرچرب است آن را سرد کرده و چربی جامد شده سطح آن را جدا و پس از گرم کردن میل کنید. البته در طب ایرانی ـ اسلامی استفاده زیاد از گوشت گاو مضر دانسته شده چراکه ایجاد‌کننده خلط سوداوی بوده و می‌تواند سبب بیماری‌های عصبی، اختلالات روحی (افسردگی) و سرطان شود.

آبگوشت قلم خومشزه است، اما…

وقتی در آبگوشت به همراه تکه‌های گوشت از قلم حیوان نیز استفاده شود مقداری از کلسیم، فسفر، ویتامینD، ژلاتین (پروتئین بی‌کیفیت) و کلاژن (پروتئین باکیفیت) گوشت و استخوان توام در غذا حل می‌شود که خوردن آن بخصوص برای افراد لاغر و کم‌خون به دلیل دارا بودن ترکیبات خونساز بخصوص آهن بسیار مفید است، اما به گفته این پزشک افراد با چربی خون بالا و اضافه وزن باید مراقب چربی‌های موجود در قلم باشند و بهتر است در صورت استفاده، از قلم گوسفند و گوساله زیر یک سال استفاده شود تا کمترین میزان چربی و بیشترین مواد مغذی را داشته باشد.

نخود فراموش نشود

معمولا در آبگوشت از حبوباتی همچون نخود و لوبیا بسیار استفاده می‌شود. اعراب و ساکنان مناطق جنوبی کشورمان بیشتر حجم حبوبات آبگوشتشان را نخود تشکیل می‌دهد، اما در برخی از شهرهای شمالی کشور و مناطق دیگر از مقادیر بیشتر لوبیا در آبگوشت استفاده می‌کنند که این به نوع مزاج و ذائقه افراد، آب و هوای منطقه و… مربوط می‌شود.

این متخصص طب سنتی در پاسخ به این پرسش که نخود چه مزایایی دارد و آیا آبگوشت به واسطه دارا بودن نخود حائز اهمیت می‌شود، می‌گوید: نخود مقوی مغز، معده، استخوان‌ها و عضلات بدن است و چون به واسطه دارا بودن فسفر و ترکیبات دیگر تقویت‌کننده سلول‌های عصبی و مغزی است، آبگوشت حاوی مقادیر بیشتر نخود می‌تواند غذای مناسبی برای افراد مبتلا به ام‌اس ـ که مشکلاتی در غلاف میلین دارند ـ باشد.

از طرف دیگر ترکیبات نخود می‌تواند منجر به تثبیت کلسیم روی استخوان‌ها شود و با این‌که آهن آن از نوع گیاهی است می‌تواند تا حدودی در هموگلوبین‌سازی و رفع کم‌خونی موثر باشد. ضمن این‌که نوع زودپز نخود ملین است و در پاکسازی و تخلیه روده‌ها دخالت مستقیم دارد و باتوجه به آن‌که گوشت موجود در آبگـوشت فیبر ندارد و ملین نیست، نخود این مشکل را رفع کرده و از ایجاد یبوست پیشگیری می‌کند.

آبگوشت

او تصریح می‌کند: نخود برخلاف نظرات و اطلاعات ارائه شده در برخی منابع، حاوی پروتئین گیاهی بوده و بالا‌برنده اسید اوریک و اوره خون نیست، اما پروتئین حیوانی همچون انواع گوشت قرمز می‌تواند بالابرنده ترکیبات گفته شده باشد. این پزشک متخصص ضمن اشاره به این‌که سماق بهترین کاهنده اسید اوریک و پرفشاری خون است، می‌گوید: لوبیا سفید طبع معتدلی دارد و مقوی کلیه‌هاست و پیاز و بیشتر از همه نخود آبگوشت در افزایش میل و قدرت جنسی نقش بسزایی دارند.

چربی ها را با لیمو عمانی هضم کنید

با این‌که طعم لیموعمانی کمتر مورد پسند ذائقه نسل جوان است و بویژه اگر هسته آن زیر دندان برود حسابی احوالمان دگرگون می‌شود، اما دکتر رضایی می‌گوید: استفاده از لیموعمانی در آبگوشت به هضم بهتر چربی گوشت و اعتدال آن کمک می‌کند، لیمو عمانی از نظر طب سنتی طبع سردی دارد و می‌تواند تا حدودی گرمی و التهاب این غذا را خنثی کند و در ضمن مقوی معده، ضد نفخ، صفرابر و اشتهاآور خوبی است. لیموعمانی در مقایسه با لیمو ترش خواص یکسانی دارد و پس از خشک شدن ۷۰ تا ۸۰ درصد خواص آن (به جز ویتامین ‍C)‌ باقی می‌ماند و از نظر کلسیم و پتاسیم غنی است و به دلیل خاصیت آنتی‌‌اکسیدانی ضدسرطان شناخته شده است.

به گفته این متخصص طب سنتی آبغوره، آبلیمو، روغن زیتون، ترشی و به میزان کمتر سرکه، از اعتدال‌دهندگان سنگینی آبگوشت بوده و به هضم بهتر آن کمک کرده ضمن این‌که سبب جذب بهتر آهن گوشت می‌شوند.

بهتر است این غذای مقوی، کم‌چرب تهیه و در ماه مبارک در وعده سحر مصرف شود تا بدن فرصت کافی برای هضم و جذب معدی و کبدی آن را طی روز داشته باشد و چون نخود فیبر فراوانی دارد به واسطه جذب آب می‌تواند تا حدودی از یبوست و عطش ساعات روزه‌داری بکاهد و سیرکنندگی زیادی دارد. استفاده از آبگوشت هنگام شب یا زمان افطار که به ساعات خواب نزدیک است می‌تواند موجب بی‌خوابی، تنش و ناآرامی شود.

چگونه از نفخ آبگوشت در امان بمانیم؟

مناسب است در آبگوشت از ادویه‌جات به میزان کمتری استفاده شود، چراکه سبب ناراحتی‌های گوارشی، سوزش معده و تشدید بیماری اعصاب می‌شود.

دکتر رضایی می‌گوید: بهتر است از زردچوبه برای خوش طعم کردن آبگـوشت استفاده شود، اما فلفل را سر سفره ببرید تا در صورت نیاز به غذا اضافه شود. برای رفع نفخ حاصل از حبوبات آبگوشت بخصوص نخود نیز می‌توانید از زیره و در صورت پذیرش ذائقه از گلپر استفاده کنید.

آبگوشت یا دیزی سنگی؟

در سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی به آموزه‌های زیادی درخصوص نوع ظروف مورد استفاده برای طبخ اشاره شده است. به گفته دکتر رضایی بهترین ظروف مورد تائید در آموزه‌های اسلامی ظروف سنگی، گلی، سفالی و مسی قلع‌اندود شده و بدترین ظروف آلومینیمی و تفلون‌های غیراستاندارد است. به توصیه این متخصص طب سنتی مناسب است که آبگـوشت در ظروف سفالی و سنگی روی زغال یا اجاق‌های کم‌شعله طبخ شود چرا که غذا در حرارت کم و به مدت بیشتر پخته می‌شود در نتیجه سهل‌الهضم شده و لذیذ و جاافتاده خواهد شد. ضمن این‌که جنس این ظروف با طبیعت بدن انسان هماهنگ‌تر بوده و بخصوص ظروف سنگی می‌توانند تا حدودی املاح مفید معدنی خود را به غذا انتقال دهند.

احتیاط کنید

حالا که از فواید آبگوشـت دانستید، این توصیه را هم فراموش نکنید که برای برخی از افراد زیاده روی در مصرف این غذا ممکن است عوارضی داشته باشد.

مثلا بیمارانی که برای آنها غذاهای چرب مضر است، مانند مبتلایان به بیماران قلبی و عروقی و یا کسانی که دچار کبد چرب هستند، بهتر است در مصرف آبگوشت جانب احتیاط را در پیش بگیرند.

جام جم
فواید مصرف آبگوشت
به این مطلب امتیاز بدید!
نوشته شده توسط گیاه یاب در تاریخ ۲۶ آبان ۱۳۹۵ با موضوع تغذیه
دیدگاه خود را ارسال کنید ( بدون دیدگاه )

*

code

آشپزی سالم

کاری نخود
ما معمولا پیشنهاد می‌کنیم که خودتان نخود را در خانه بپزید، اما استفاده از کنسرو نخود به شما کمک می‌کند تا غذایتان بسیار سریع آماده شود. با گیاه یاب همراه باشید تا به طرز تهیه کاری نخود بپردازیم. ۴۰ دقیقه‌ای آماده ...
ادامه مطلب

از دل طبیعت

نارنگی
نارنگی همانند بسیار از میوه های دیگر خواص و فواید بیشماری دارد و در عین حال نباید در خوردن آن زیاده روی کرد ، ضد سرطانی بودن این میوه یکی از فاکتور های مهم آن می باشد و همچنین برای افرادی که دچار فراموشی می شوند خوردن آن توصیه می شود ، نارنـگی میوه ای سر شار از ویتامین های ( آ ) ، (سی) می باشد ، جهت آشنایی بیشتر با خواص نارنـگی با ما همراه باشید. ...
ادامه مطلب
8 لیوان آب چند لیتر است آلبالو برای دیابتی ها بلوط برای اسهال بلوط برای دیابت بلوط برای زن باردار بلوط برای معده بومادران برای تنبلی تخمدان بیماری لوپوس به انگلیسی خاصیت سوسنبر خواص آلو بخارا در بارداری خواص برگه زردآلو در بارداری خواص بومادران برای پوست خواص درمانی نارون خواص دمنوش میخک خواص زردآلو خشک شده خواص سرشیر خواص سوسن عنبر خواص عدس برای بدنسازی خواص عدس برای کودکان خواص عرق کاکوتی خواص مخلصه خواص مرزه برای لاغری خواص میوه کنار در بارداری خواص میوه کیالک دانه کاج خوراکی درمان لوپوس با طب سنتی روغن بنفشه برای نوزاد روغن بنفشه برای چاقی صورت روغن دارچین برای لاغری روغن دارچین برای پوست روغن فندق برای مو روغن فندق برای مژه روغن کرچک برای یبوست زردک چیست شربت سوسنبر طبیعت نارون کوهی طریقه مصرف پنج انگشت عرق کیالک برای روماتیسم عکس کلم کیل فواید سرشیر فواید گیاه سوسنبر قیسی در بارداری مضرات بیکن مضرات ترب مضرات سرشیر مضرات عرق بهارنارنج مضرات نارون کوهی مضرات وانیل مضرات پنج انگشت مضرات گل همیشه بهار میوه های دارای سدیم و پتاسیم بالا نارنگی برای سرماخوردگی پودر عسل چیست کامبوجا و لاغری کاهو برای معده کرفس کوهی در بارداری کرنبری در ایران کرن بری چیست کلم کیل چیست گیاه کرنبری چیست
اگر چه در نگارش مطالب این سایت از منابع معتبر علمی بهره برده شده است، اما مطالب آن کلی بوده و جایگزین توصیه های پزشکتان نمی باشد.
کلیه حقوق متعلق به پایگاه طب سنتی و سلامت گیاه یاب است.