سماق

سماق یا سماک در زبان پارسی درختچه ایست کوهستانی که میوه‌های خوشه‌ای دارد و میوهٔ آن پس از کوبیده و له شدن به عنوان چاشنی، همراه با غذاهایی همچون کباب استفاده می‌شود,طعم آن گرایش به ترشی دارد. ما در این مقاله به اهمیت مصرف این میوه خوشه ای میپردازیم.

سماق

سماق

این گیاه اغلب در مناطق مدیترانه‌، جنوب ایتالیا، آسیای شرقی به ویژه در ایران دیده می ‌شود. انواع متنوعی دارد که برخی از آنها جنبه ‌ی تزیینی‌ داشته و اگر حواسمان نباشد می ‌تواند موجب مسمومیت و خارش گردد.در برخی از کشورها از سماق نوشیدنی تهیه می‌ کنند که جهت تسکین درد معده و اختلالات هضمی موثر است.

خواص دارویی سماق 

خاصیت سـماق در ممانعت از ترکیب گلوکز با مولکول‌های پروتئین‌های حیاتی بدن تا میزان ۸۰/۸% باعث شده تا این‌ گیاه برای بیماران مبتلا به دیابت ، مفید تشخیص داده شود. درمان رماتیسم، نقرس و خاصیت ضد میکروبی این گیاه نیز به اثبات رسیده است. سـماق برای دندان‌ درد مفید است و اشتها را تحریک می‌کند.
لثه را تقویت و از خونریزی معده جلوگیری می‌کند. به‌دلیل داشتن تانن فراوان قابض و پاک کننده معده می‌باشد. خوردن سماق تازه ایجاد مسمومیت می‌کند. سـماق از نظر طبیعت سرد و خشک است، قابض و مقوی معده است، از اسهال صفراوی و مزمن و اسهال خونی و آمدن خلط خونی از سینه جلوگیری میکند و خونریزی را بند می آورد. مالیدن سـماق به دندان برای تقویت و استحکام لثه ها مفید است و مضمضه خیس کرده سماق در آب نیز برای زخم دهان و تقویت لثه ها مفید است.
میوه سـماق نباید تازه مصرف شود زیرا ایجاد مسمومیت میکند و همیشه باید خشک آن سائیده و مصرف شود.

ضد میکروب

سـماق به دلیل دارا بودن متیل گالیک اسید، با باکتری سالمونلا مبارزه می کند. مخلوط عصاره ی سماق با آب باکتری های میوه ها و سبزیجات را از بین می برد و آنها را ضدعفونی می کند.

ضد دیابت و چاقی

سـماق برای بیماران دارای قند خون، دیابت و چاقی مفرط مفید است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که سـماق تاثیر ضدمیکروبی دارد و مانع از بروز بیماری دیابت می شود. یکی از عوامل به وجود آمدن عوارض مختلف دیابت، ترکیب شدن گلوکز با پروتئین های حیاتی بدن است که منجر به تغییر عملکرد ساختار شیمیایی این پروتئین ها می شود و سماق تا ۸۱ درصد بروز این فرایند را متوقف می نماید. مصرفش در افراد مبتلا به دیابت از تشکیل هموگلوبین اضافی جلوگیری می کند.

سماق

فواید سماق برای پوست و مو

شستن مو با دمکرده سـماق موی را سیاه می‌نماید. جهت درمان لکه‌های سفید و قهوه‌ای پوست؛ برگ، ریشه و ساقه سـماق را بپزند تا به قوام آید سپس بر روی لکه‌ها بمالند. کمپرس با سماق در التیام زخم،التیام سوختگی،اگزما،ترک پوست و ترک نوک سینه در زنان شیرده و در درمان عضو ضرب دیده موثر میباشد. کمپرس سـماق و جوش شیرین در درمان کهیر موثر است.

فواید سـماق در سلامت دهان و دندان

سـماق بصورت دمکرده و یا نقوع و یا پودر آن قلاع دهان و آفت، آبله و خونریزی دهان را بهبود می‌بخشد جهت خوشبوکردن دهان و سفید نمودن دندان‌ها گلنار ۱۰ گرم، سماق ۱۰ گرم و نمک ۵ گرم همه را ساییده سپس با مسواک دندان‌ها را مسواک بزنند. جهت تسکین درد دندان کرم خورده کمی از صمغ سـماق را در سوراخ دندان بگذارند. مالیدن سـماق به دندان برای تقویت و استحکام لثه ها مفید است و مضمضه خیس کرده ســماق در آب نیز برای زخم دهان و تقویت لثه ها مفید است. مضمضه با آب سماق درد دندان را تسکین و پاشیدن پودر آن لثه را تقویت می‌نماید. مخلوط پودر سماق ۱ و پودر ذغال بید ۵/۰ رافع پیوره دندان می‌باشد. ترکیب پودر سـماق و نمک ضد عفونی کننده دهان می‌باشد. غرغره با دمکرده یا نقوع سـماق رافع درد گلو.

مصرف سـماق در بارداری

یکی از شیوه‌های درمانی که طب سنتی ایران برای کنترل تهوع بارداری و تقویت معده سفارش می‌کند، این است که  زنان باردار باید به مدت ۲ روز خوردن غذا به شیوه همیشگی را ترک کرده و به جای آن هر ۲ ساعت یک‌بار یک سیخ کباب کوبیده به همراه اناردانه خشک و سماق آسیاب شده، میل کنند. در این حالت زنان باردار پودر آسیاب شده اناردانه خشک و سماق را باید به گونه‌ای روی کباب بپاشند، که سطح آن را کاملا بپوشاند. زنان باردار این غذا را بدون برنج و نان هر ۲ ساعت یک بار میل کنند تا حالت تهوع آنها برطرف شود.

فواید سـماق برای ریه

دمکرده سماق جهت رفع نفث الدم و نزف الدم و تقویت شش، جهت رفع خونریزی، درمان سل و به گفته رازی همراه شراب رافع مشکلات ریوی می‌باشد.

مضررات سـماق

خوردن سماق تازه باعث مسمومیت می شود. بنابراین فقط باید خشک آن را مصرف نمود. به دلیل اینکه طبیعت سماق سرد است، برای افراد سردمزاج مناسب نیست و باید با گیاهان گرم مصرف شود. مصرف بیش از حد سماق می ‌تواند مسمومیت زا باشد. سماق را باید به دور از نور مستقیم خورشید نگهداری نمایید.

نوشته شده توسط همکار گیاه یاب در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۹۵ با موضوع میوه ها و سبزیجات