سردی و گرمی غذاها و اهمیت آن

گرمی و سردی به اندازه ای اهمیت دارد که طبیبان قدیم ، سلامت بدن انسان را در گرو مزاج متعادل می‌دانند و به هم خوردن این توازن را بیماری‌زا محسوب می‌کنند. در این مقاله سعی کردیم توضیحات کاملی درباره سردی و گرمی غذاها ارائه کنیم تا بیشتر با این مورد آشنا شوید . با ما همراه باشید .

سردی و گرمی غذاها

سردی و گرمی غذاها

طب سنتی به اهمیت اضداد که تشکیل‌دهنده‌ی حیات است، پی برده است. در واقع خواص سردی و گرمی غذاها هم یکی از این اضداد است که باعث ادامه‌ی زندگی می‌شود. این مفهوم در فرهنگ‌های مختلف نیز به کار می‌رود، (مثل یین و یانگ در طب چینی یا اسیدی و قلیایی که مفاهیمی جهانی هستند. در واقع خود بدن و نیز بعضی غذاها، خاصیت اسیدی یا قلیایی دارند، به طوری که برای رسیدن به توازن بعد از دریافت زیاد مواد اسیدی، باید خوراکی‌های قلیایی دریافت کرد یا برعکس هنگام قلیایی شدن بدن، دریافت مواد اسیدی را افزایش داد. واژه‌ی دیگری تحت عنوان خشک و مرطوب وجود دارد، به طوری که ممکن است در بدن‌مان احساس تری یا خشکی کنیم.

غذا، شفابخش جان

در سراسر دنیا، غذا نعمتی الهی و شفابخش است در واقع در هر منطقه صرف غذا، آداب و رسوم خاص خود را دارد و منحصر به فرد است که ارتباط بسیار با ایجاد توازن در بدن دارد.

در آداب سنتی غذا خوردن ما ایرانی‌ها هم معمولا این مساله رعایت شده است، به‌عنوان مثال دوغ با کاکوتی، عدسی با گلپر، نان گندم با رازیانه و سیاه‌دانه، تخم‌مرغ با دارچین، آبگوشت با آویشن، چای با آب‌لیمو، ماهی با گردو و فلفل سیاه، باقلا با گلپر، برنج با زیره، ماست با شیره، پنیر با گردو، شیر با گلاب و هل، خیار با نعناع و گل سرخ، ماست با زنیان، گوشت با سماق و … مصرف می‌شود. غذاهای گرم باعث بهبود جریان خون و نگهداری گرمای بدن می‌شوند. از نشانه‌های مصرف بیش از حد غذاهای گرم می‌توان به جوش، تب، یبوست، بوی تند ادرار، بالا رفتن فشارخون، عطش زیاد، افسردگی، سردرد، بی‌قراری، آشفتگی و سرگیجه اشاره کرد.

اساس طبقه‌بندی غذاها در طب سنتی، بر اساس تاثیر هر ماده‌ی غذایی در بدن است. در واقع صفت گرمی و سردی که به غذاها داده می‌شود، براساس غلبه‌ی این صفات بر طبع فرد است، به طوری که فرد سرد مزاج با مصرف غذاهای طبع سرد دچار خواب‌آلودگی، تکرر ادرار و افزایش آب دهان می‌شود ولی مصرف همین غذاها در فرد گرم مزاج، باعث متعادل شدن او می‌شود. اهمیت موضوع گرمی و سردی به قدری است که طبیبان قدیم، سلامتی بدن را در گرو مزاج متعادل و به‌هم خوردن این توازن را بیماری‌زا می‌دانند. در تقسیم‌بندی کلی، بیشتر میوه‌ها و سبزی‌ها طبع سرد و غذاهای با منشا حیوانی طبع گرم‌تری دارند.

واکنش افراد در برابر غذاها

ساختمان بدن هر فردی در برابر بعضی غذاها واکنش مخصوص به خود را نشان می‌دهد. این مساله مانند تمام جنبه‌های دیگر زندگی به توازن اضداد مرتبط است. گیاهان به‌خصوص به شکل خام، بیشتر سرد (قلیایی) هستند، در حالی که بیشتر غذاهای حیوانی در گروه غذاهای اسیدی یا گرم قرار می‌گیرند. نمک، شکر و روغن هم در اثر مصرف زیاد، طبیعت خوراکی‌ها و توازن بدن را بر هم می‌زنند. آنچه از گذشته بزرگ‌ترها در مورد غذاها عنوان می‌کنند، در واقع پیشینه‌ی علمی دارد. همان‌طور که می‌دانید مصرف غذاهای پختنی و سرخ کردنی در تابستان برای توازن گرمای هوا در خانه‌ها کمتر و به خصوص ماست و خیار پای ثابت سفره‌ها می‌شود. در زمستان‌ها هم، بزرگ‌ترها به مصرف زنجبیل توصیه می‌کنند.

ماست، نعناع، کاهو و سکنجبین، هندوانه و خیار در فصل گرم مصرف می‌شوند و هدف هم سرد شدن طبع ماست. بدن ما بیشتر به غذایی نیاز دارد که خاصیت قلیایی آن بیشتر باشد مثل بیشتر سبزیجات، ادویه‌ها، میوه‌ها و مغزها، زیرا صفرا که از بدن ترشح می‌شود حالت اسیدی دارد.

رژیم غذایی امروزه که سرشار از شکر، نمک، چربی و نیز غذاهای منجمد و افزودنی‌های خوراکی است، اسیدیته‌ی بدن را افزایش می‌دهد.

غذاهای سرد باعث آرتریت، روماتیسم، دست و پای سرد، تکرر ادرار، ترشح زیاد بزاق، دل درد، نفخ شکم، اسهال، اضطراب، گرفتگی عضله، خستگی و درد ماهیچه می‌شود.

مصرف زیاد نمک و شکر به فرد فشار عصبی وارد می‌کند و مانع جذب مواد مغذی لازم برای بدن می‌شود.

کمبود مواد مغذی موجب می‌شود بدن شما غذای بیشتری بطلبد که نتیجه‌ی آن پرخوری و چاقی است. بدن ما به قند نیاز دارد اما مصرف زیاد آن میزان انسولین را زیاد و در نتیجه، انسولین قند اضافه را به صورت چربی در سلول‌ها انبار می‌کند. میوه‌ها حاوی قند هستند، اما چون فیبر دارند جذب قند را در بدن کند می‌کنند. نمک یا همان سدیم نیز برای واکنش‌های داخلی بدن حیاتی است ولی باید همیشه با عنصر پتاسیم در تعادل باشد. در غیر این صورت باعث دفع کلسیم از ادرار و پوکی استخوان می‌شود.

مصرف بیش از حد غذاهای گرم یا سرد

غذاهای گرم باعث بهبود جریان خون و نگهداری گرمای بدن می‌شوند. در مقابل مصرف زیاد غذاهای سرد باعث آرتریت، روماتیسم، دست و پای سرد، تکرر ادرار، ترشح زیاد بزاق، دل درد، نفخ شکم، اسهال، اضطراب، گرفتگی عضله، خستگی و درد ماهیچه می‌شود.

لزوم تعادل مزاج و غذا

براساس طب سنتی ایران، هر فرد باید حالت و طبیعت مزاج بدن خود را نسبت به سردی و گرمی غذاها تشخیص می دهد و در مصرف آن‌ها اعتدال را رعایت کند تا دچار عوارض نشود. در ارتباط با چهار مزاج اصلی لازم است بدانید غذاهای چرب و شیرین صفرا را زیاد می‌کنند، غذاهای مانده، شور و بیات و نمک سود، سودا را زیاد می‌کنند و غذاهای سردی‌بخش مثل لبنیات، ترشی و سرکه بلغم را زیاد می‌کنند. پرخوری نیز حالت دموی مزاج را زیاد می‌کند.

عدم هماهنگی بین مزاج و غذا موجب اختلال در اندام‌های داخلی مثل قلب و ریه می‌شود و شخص احساس بیماری می‌کند، بنابراین تعادل بین آن‌ها بسیار مهم است. همان‌طور که امروزه یکی از علت‌های زمینه‌ای برای بروز بیماری‌های اتوایمیون (نقص سیستم ایمنی) مثل آلزایمر، ام.اس و پارکینسون را داشتن طبع سرد می‌دانند.

غذاهای گرم و سرد

غذاهای سرد شامل گوشت گاو، نان جو، ماهی، مرغ ماشینی، کره، گل کلم، کرفس، گیلاس، مرکبات، زرشک، کشک، ماش، باقلا، قارچ، ریواس، زردآلو، آلو، سیب، گلابی، انار، بادمجان، نخودفرنگی، گوجه‌فرنگی، توت فرنگی و شلغم هستند.

مرغ خانگی، گوشت گوسفند، گوشت شتر، نان گندم، انگور، عسل، تخم‌مرغ، نخود، گردو، طالبی، هویج، انجیر، توت، گوشت شترمرغ، گوشت بوقلمون، گوشت بز و شیر شتر جزو غذاهای گرم هستند. غذاهای معتدل نیز شامل برنج قهوه‌ای، جو دو سر، روغن زیتون، چای و پنیر فتا هستند.

بلغمی مزاج‌ها

بلغم نسبت به سه مزاج دیگر، ارتباط بیشتری با سردی بدن دارد. افراد بلغمی اغلب سفید هستند و پوست سرد و نرمی دارند، میل بسیار به خواب دارند، هضم غذا در آن‌ها دیر انجام می‌شود، آب از دهان‌شان جاری می‌شود، کم حواس هستند، در آن‌ها دفع ادرار با فشار زیاد است و موی سفید پیش از موعد مقرر در آن‌ها شایع است. اگر بلغم (سردی) در سر زیاد شود، حماقت ایجاد می‌شود. اگر دقت کنید بیشتر مواد غذایی که برای افزایش حافظه توصیه می‌شوند (مثل کشمش، خرما، عسل و …) گرم هستند. زیادی سردی در سر آلزایمر را تشدید می‌کند.

افراد بلغمی نباید سردی‌ها را به تنهایی مصرف و باید مواد لبنی را محدود کنند. مصرف زیاد ترشیجات، سرکه، شورها، برنج سفید، عدس، سیب‌زمینی، آب یخ، سوپ جو، نان جو، میوه‌های ترش، قارچ، ماش، گوشت گاو و گوساله، غذاهای فرآوری شده، غذاهای آماده، شیرینی‌جات، نوشیدن مایعات همراه غذا و کلیه تنقلات برای این افراد مضر است، چون حالت اسیدوز را در بدن افزایش می‌دهد.

بهترین غذاها برای افراد بلغمی غذاهای گرم است آن‌ها همیشه باید در مواد غذایی خود، ادویه‌های گرم نظیر زیره‌ی سیاه و سبز، هل، دارچین، زعفران، زردچوبه یا بذرهای ملین مثل تخم شربتی، خاکشیر و بارهنگ نیز اضافه کنند.


گردآوری شده توسط گیاه یاب

منبع : نیک و نو

به این مطلب امتیاز بدید!
نوشته شده توسط همکار گیاه یاب در تاریخ ۲۹ فروردین ۱۳۹۵ با موضوع طب سنتی مطالب ویژه

آشپزی سالم

کاپ کیک
کاپ کیک یکی از خوشمزه‌ترین و پرطرفدارترین انواع کیک است که بعلت سایز کوچک آن، بسیار برای پذیرایی از میهمانان مناسب بوده و همچنین کودکان عاشق آن هستند. در ادامه قصد داریم به طرز تهیه کاپ کیک توت فرنگی بپردازیم ...
ادامه مطلب

از دل طبیعت

گل داوودی
گل داوودی ( به زبان علمی Chrysanthemum ) گیاهی می باشد که برگهای آن رنگ های متنوع و مختلفی دارد، در طب سنتی چین از دم کرده این گیاه به عنوان درمان کننده و دفع سموم بدن استفاده می کردند، گل داوودی از خواص دارویی بسیاری بهره مند می باشد، به عنوان مثال : مشکلات پوستی و خنک کننده کبد و صفرا می باشد. در ادامه با گیاه یاب همراه باشید. ...
ادامه مطلب

تبلیغات متنی

اگر چه در نگارش مطالب این سایت از منابع معتبر علمی بهره برده شده است، اما مطالب آن کلی بوده و جایگزین توصیه های پزشکتان نمی باشد.
کلیه حقوق متعلق به پایگاه طب سنتی و سلامت گیاه یاب است.