دمنوش ترخون

0
16

ترخون ( به انگلیسی Tarragon ) یکی از سبزی‌های بسیار خوش‌عطر و پرخاصیت است که معمولا به عنوان سبزی خوردن و گاهی در پخت و پز استفاده می‌‏شود، اما امروزه به دلیل داشتن خواص بسیار مفید، مصارف پزشکی نیز دارد. این گیاه به شکل‌های مختلف قابل مصرف است. ما به شما دمنوش ترخون را پیشنهاد می‌کنیم.

دمنوش ترخون

گیاه‌شناسی

ترخون یا تلخون گیاهی علفی، پایا و چند ساله است که ارتفاع آن به ۶۰ سانتی‌متر نیز می‌رسد. این گیاه برگ‌های سبزرنگ بلند، باریک و ضعیفی دارد. ترخون از خانواده‏ی آفتاب‌گردان‌‏هاست. گل‌‏های این گیاه زرد رنگ هستند که در فواصل تیر تا مهر ماه شکوفه می‌‏دهند.

ساقه‌های ترخون تقریبا نازک و شکننده هستند که در اثر شکسته شدن، بوی اسانس آن‌ها به مشام می‌رسد. برگ‌های گیاه نیز معطرند و رایحه‌ی خاصی دارند. قسمت مورد استفاده‌ی گیاه، برگ و شاخه‌های جوان و نرم است که هنوز چوبی نشده‌اند. مزه‌ی گیاه تازه، کمی تند و سوزاننده است. برای تکثیر و پرورش این گیاه، قطعه‌های ریزوم آن را در زیر خاک قرار می‌دهند. پس از مدتی جوانه‌هایی از آن‌ها می‌روید که گیاه جدیدی به وجود می‌آید. همچنین، ریزوم گیاه به اطراف گسترش می‌یابد و باعث ازدیاد و تولید گیاهان جدید می‌شود.

ترخون منبع بسیار خوبی از آهن، کلسیم، منگنز، پتاسیم، منیزیم و ویتامین‌های A و C است.

به دلیل داشتن خاصیت بی‌حس‌کنندگی در دهان، یونانیان باستان این گیاه را برای تسکین دندان‌درد می‌جویدند.

این گیاه همچنین در قرون وسطی به عنوان یک پادزهر برای درمان سم مارگزیدگی استفاده می‌شد.

امروزه تقریبا در تمام نقاط ایران ترخون می‌کارند و آن را به عنوان سبزی‌خوردن مصرف می‌کنند، اما ترخون نواحی مرکزی ایران، به خصوص ترخون منطقه‌ی بین قم و کاشان، از بهترین انواع این گونه‌ی گیاهی محسوب می‌شود.

تاریخچه

قدمت این گیاه به ۵۰۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردد. زادگاه اصلی ترخون، دشت‌های جنوبی روسیه، جلگه‌های مغولستان و سیبری بوده که با حمله‌ی مغولان این گیاه همراه آن‌ها به کشورهای خاور نزدیک و اروپا راه یافته و نام ترخون به خود گرفته است. امروزه دو نوع از این گیاه کشت می‌‏شود: روسیه و فرانسه.

در قدیم به واسطه‌ی خواص درمانی که این گیاه داشته بسیار معروف بوده و در فرانسه آن را به نام گیاه اژدها یا «شرپانتین» می‌شناختند و با آن سالاد درست می‌کردند یا خام و با غذا می‌خوردند. برگ‏‌های گونه‌ی فرانسوی، براق‌تر و تیزتر از گونه‌‏ی روسیه‏ای آن است. بیشتر ترخون‏هایی که به منظور استفاده در تجارت استفاده می‌‏شوند از برگ‏‌های خشک شده‏ی گیاه ترخون فرانسوی حاصل می‌‏شوند. البته برخی معتقدند این گیاه آلمانی بوده و به اشتباه فرانسوی نام گرفته است.

طبیعت

ترخون از نظر طب سنتی ایران، گرم و خشک است.

خواص روغن‌‏های ترخون

روغن‏های ضروری ترخون به وسیله‏‌ی تقطیر با بخار آب از برگ‌‏ها و گل‌‏های این گیاه استخراج می‏شوند و شامل سینئول، استراگول، اوسیمن و فلاندرن هستند. این روغن ‏ها خواص درمانی زیادی دارند.

خواص درمانی

 تاثیر روی دستگاه قلبی – عروقی

– افرادی که فشار خون بالایی دارند، می‌توانند از این سبزی به جای نمک در غذا استفاده کنند.

– دمنوش ترخون در بهبود گردش خون کمک می‌کند.

 تاثیر روی دستگاه عصبی

– دمنوش ترخون برای رفع خستگی و آرامش اعصاب بسیار سودمند است.

– موجب تحریک مغز و سیستم عصبی می‌شود و آن را فعال می‌کند.

تاثیر روی دستگاه ادراری و تناسلی

– ترخون قاعدگی را آسان‌‏تر و آن را منظم می‌‏کند. علاوه براین موجب تسکین مشکلاتی چون دردهای شکمی، حالت تهوع، خستگی و دیگر آزار و اذیت‏های این دوران خواهد شد.

همچنین بخوانید :  چای سبز

– ادرارآور است.

 تاثیر روی غدد

– کبد را پاکسازی می‌کند و موجب افزایش سرعت فرآیند سم‌زدایی در بدن می‌شود.

 تاثیر روی دستگاه حرکتی

دو عامل مهم در ایجاد رماتیسم (درد مفاصل) و آرتریت (التهاب و ورم مفاصل) نقش دارند؛ گردش خون و لنف نامناسب به خصوص در اندام‏‌هایی مثل دست و پا و تجمع مواد سمی مانند اسید اوریک در بدن. ترخون به جریان خون کمک کرده و سم‏‌ها را از بدن خارج می‌کند. بدین ترتیب موجب گرم شدن ناحیه‌ی آسیب دیده می‌‏شود و علاوه بر این نمی‌‏گذارد اسید اوریک در آن مکان‏‌های خاص تجمع کند.

دمنوش ترخون در درمان رماتیسم مفید است و مصرف آن به خصوص شب‌ها باعث کاهش دردهای مفصلی می‌شود.

دمنوش ترخون

 تاثیر روی دستگاه گوارش

– ترخون ترشح شیره‏‌های گوارشی معده را تحریک می‌‏کند، به همین دلیل موجب افزایش اشتها می‌‏شود. این اتفاق درست زمانی شروع می‌‏شود که شما آن را در دهان‌تان قرار ‏دهید، جایی که در آن بزاق تولید می‌شود. در قسمت‌‏های پایین‏‌تر دستگاه گوارشی، شیره‏‌ی معده و صفرا ترشح می‌‏شوند تا اگر غذایی در معده باشد سرعت هضم مواد غذایی را افزایش دهند و اگر معده خالی باشد به نوبه‌‏ی خود موجب افزایش اشتها شوند.

– دمنوش ترخون مقوی معده و دستگاه هاضمه است.

– ترخون به وسیله‏‌ی تحریک حرکات دودی روده‏‌ها موجب تسهیل حرکت غذاها در کل سیستم گوارشی می‌‏شوند.

– نفخ و باد شکم را دفع می‌کند و مصرف دو هفته‌ی مداوم آن باعث کاهش طولانی‌مدت نفخ گوارشی می‌شود.

– دمنوش ترخون تولید صفرا کرده و به هضم و گوارش غذا کمک می‌کند.

– دمنوش ترخون توانایی بسیار زیادی برای مبارزه با کرم‌های روده‌ای دارد.

– برای دل درد و دردهای معده مفید است.

– یبوست را برطرف می‌کند.

 خواص دیگر

– دمنوش ترخون تب‌بر است.

– بوی تند و معطر ترخون برای رفع بوی بد دهان استفاده می‌شود.

– به خاطر داشتن خواص آنتی‌باکتریال، برای ضد عفونی کردن زخم‌ها و بریدگی‌ها به کار می‌رود.

– این گیاه به خصوص اگر به شکل دم‌کرده مصرف شود، برای رفع خستگی و آرامش اعصاب بسیار سودمند است.

ترخون همچنین موجب مهار رشد میکروب ‏های روی پوست نیز می‌‏شود و به این ترتیب موجب کاهش بوی بدن می‌‏شود.

عوارض جانبی

در حد مصرف معمولی عارضه‌ی جانبی ندارد، اما از مصرف بیش از حد آن باید خودداری کرد. همچنین مصرف آن در دوران بارداری منع شده است.

طرز تهیه دمنوش ترخون

یک قاشق چای‌خوری از ساقه و برگ خشک‌شده‌ی ترخون را با یک لیوان آب جوش داخل قوری بریزید و پانزده دقیقه روی شعله‌ی غیرمستقیم قرار دهید تا دم بکشد. پس از صاف کردن، آن را با عسل یا نبات شیرین کرده و میل کنید.

مقدار مصرف

خوردن دو فنجان از آن در طول روز مجاز است.

نکات مهم

– ترخون را به شکل تازه ۱۰ تا ۱۴ روز می‌‏توان در یخچال نگهداری کرد، اما در فریزر چهار تا شش ماه قابل نگهداری است.

– برای خشک کردن ترخون، ابتدا آن را پاک کرده و خوب بشویید، سپس در یک محل تاریک و گرم قرار دهید وقتی که خشک شدند، آن‌ها را درون شیشه‏‌ی تمیزی ریخته و در جای خنک و تاریک نگهداری کنید.

– ترخون‏های خشک شده دارای طعم و مزه‏‌ی مانند ترخون‌‏های تازه نیستند، اما به هر حال برای زمانی که سبزی تازه در دسترس نیست مناسب هستند.

دمنوش ترخون
5 (100%) 1 vote
اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید