حنا

حنا ( به انگلیسی Henna ) نوعی گیاه دارویی است که کاربردهای فراوانی دارد. از حنا بعنوان ماده‌ای آرایشی برای حنا گذاشتن، خالکوبی‌ موقت و… استفاده می‌شود. از خواص دارویی این گیاه میتوان به درمان دردهای مفاصل ، جوش بدن و زخم یاد کرد. در ادامه به خواص فراوان این گیاه میپردازیم.

حنا

مشخصات جغرافیایی

خاستگاه این گیاه، مناطق استوایی و قسمت‌های زیر مدار استوا در آفریقا، آسیای جنوبی و استرالیای شمالی است. حنا، بوته‌ای با اندازه‌ی متوسط، گل‌های صورتی و میوه‌های کوچک است. بیشترین محتویات رنگی خود را در درجه حرارت ۳۵ تا ۴۵ درجه سانتی‌گراد تولید می‌کند. این گیاه در آب و هوای گرم رشد می‌کند و به طور گسترده و تجاری در امارات متحده عربی، موروکو، یمن، تانزانیا، لیبی، عربستان سعودی، مصر، هند غربی، ایران، پاکستان، بنگلادش، افغانستان، سومالی و سودان کشت می‌شود.

گیاه‌ شناسی

حنـا گیاهی است به شکل درختچه یا درختی به بلندی پنج تا شش متر با شاخه‌های متقابل، استوانه‌ای و اغلب پوشیده از تارهای خار مانند، برگ‌های سبز متمایل به خاکستری، بیضوی و متقابل به طول دو تا سه سانتی متر و گل هایی به صورت خوشه گرزن بزرگ، به رنگ سفید یا زرد بسیار خوشبو، میوه آن کپسول و شکوفا که حاوی دانه های خیلی کوچک سیاه رنگ است و از برگ آن استفاده‌ی دارویی می‌شود.

طبیعت حنا

طبق نظر حکمای طب سنتی ایران، مایل به سردی و خشک و عده‌ای آن را گرم و خشک نیز گفته‌اند. مصلح خوراکی حنا، کتیراست.

ترکیبات مهم

یکی از مهم‌ترین اجسامی که شناسایی و استاندارد کردن حنـا نیز، با آن صورت می‌گیرد، ترکیب لاوسون یا هیدروکسی نفتوکینون است که به میزان حدود یک در صد حنـا را تشکیل می‌دهد. این ماده، منبع رنگ حنـا نیز هست.

ترکیبات دیگر حنا، شامل کومارین، گزانتون‌ها، فلاوونوییدها، کینویید، تانن به میزان ۱۰- ۵ درصد، رزین و مقداری اسید گالیک به حالت آزاد و مقدار کمی استرول از جمله سیتروسترول هستند.

حنـا علاوه بر موارد نام برده، دارای مانیتول و موسیلاژ است. وجود موسیلاژ باعث می‌شود که برگ حنا به سهولت با آب به صورت خمیر درآید . حنا دارای ۲/۱درصد اسانس نیز هست.

اندام دارویی

برگ‌های گیاه، بخش دارویی آن را تشکیل می‌دهد.

خواص پوستی حنـا

حنـا بیش از هر چیز، یک تقویت کننده‌ی قوی پوست و موست و اهمیت دیگر آن خنک‌کنندگی موضعی پوست، تقویت جریان خون و هدایت آن به سوی پوست است. حنا ضدعفونی و خنک‌کننده، مسکن پوستی، مصلح مزاج پوست، درمان‌کننده‌ی عرق سوز به ویژه برای نوزادان (مالیدن روغن یا پماد)، زردی پوست، جذام و … است. اثر ضدباکتری دارد، به ویژه در باکتری‌های گرم مثبت است. حنا در ترمیم موضع زخم ختنه، رفع چربی بیش از حد پوست و مو و رفع شوره‌ی سر نیز مفید است.

برای برطرف کردن ناراحتی‌های پوستی خمیر حنا را به پوست بمالید. خمیر حنا بهترین کرم ضد‌آفتاب است زیرا مانند پرده‌ای از اشعه‌ی مضر آفتاب به پوست جلوگیری می‌کند. در قدیم از حنـا برای معالجه‌ی جذام استفاده می‌کردند.

برای معالجه‌ی بیماری‌های ناخن و گوشه کردن آن، می‌توانید خمیر حنـا را روی آن بمالید. اگر دست و پاهای‌تان سرما زده است و شدیدا می‌خارد، چند شب خمیر حنا را روی آن بگذارید و صبح بشویید.

برای برنزه کردن پوست می‌توان از خمیر حنا استفاده کرد. برای جلوگیری از عرق دست و پا و رفع بوی بد پا خمیر حنا را به این قسمت‌ها بمالید.

اگر ناخن‌ها زرد شده یا مبتلا به قارچ شده خمیر حنا برای آن مفید است.

درمان اسهال خونی با حنا

دانه‌های حنا، درمانی موثر برای اسهال خونی هستند. به این منظور، پودر حنا را با شکر و روغن، یا کره‌ی آب شده مخلوط کنید و به شکل توپ‌های کوچکی درآورید و مصرف کنید. برای نتیجه بخشی بهتر این گلوله ها را همراه آب بخورید.

درمانی برای اختلالات کبد

بسیاری از اختلالات رایج کبدی با کمک پوست گیاه حنا درمان می‌شوند. پوست درختچه‌ی حنا اختلالاتی نظیرِ زردی، یرقان و بزرگی کبد را درمان می‌کند. حنـا برای درمان این مشکلات به صورت پودر یا معجون (ترکیبِ آن با مواد دیگر) در دور‌ه‌های خاصی تجویز شده و مورد استفاده قرارمی‌گیرد.

رهایی از سردرد و مشکلات پوستی

گل گیاه حنـا می‌تواند سردرد‌های ناشی از قرارگیری در معرض نور خورشید را درمان کند. قرار دادن خمیری از مخلوط پودر گل این گیاه و سرکه روی پیشانی، به سرعت سردرد را از بین می‌برد. حنـا هم چنین برای درمان مشکلات پوستی نظیر سوختگی‌ها، بریدگی‌ها و کبودی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خواص حنا برای مو

حنا تقویت کننده‌ی ریشه‌ی موهاست، چربی بیش از حد اطراف موها را از بین می‌برد، خون‌رسانی به پوست سر را زیاد می‌کند و خاصیت تحریکی و ترمیمی در بافت پوست و مو دارد. حنا شوره‌ی سر را برطرف و از سفید‌شدن زودرس موها جلوگیری می‌کند. متعادل کننده‌ی اخلاط پوستی در ناحیه‌ی سر است. تعریق پوستی در ناحیه‌ی سر را کنترل و تنظیم می‌کند و هم چنین اصلاح کننده Ph پوست سر است.

در طب گیاهی به برخی افرادی که دچار سردرد مزمن و میگرن هستند، توصیه می‌شود از مالیدن مکرر حنا به پوست سر غافل نشوند. برای از بین بردن شوره‌ی سر، حنا را با روغن زیتون مخلوط کنید و به سر بمالید و پس از پانزده دقیقه آن را بشویید.

زیبایی‌ با رنگ موی حنایی

حنا یک قرمزی موقتی به موها می‌دهد و علاوه بر این یک محصول مقوی شناخته شده برای رشد موها و جلوگیری از ریزش آن‌هاست. به کار بردن حنـا موهای بور و روشن را پرتقالی رنگ می‌کند، به موهای تیره و خرمایی یک رنگ مسی شفاف و زیبا می‌بخشد.

در مورد موهای روشن برای به دست آوردن یک رنگ خرمایی شفاف محصول باید ده تا پانزده دقیقه روی مو بماند و برای به دست آوردن نتیجه‌ی مطلوب در موهای تیره، زمان بیشتری نیاز است.

حنـا را که معمولا به شکل پودر خریداری می‌شود؛ به کمک آب جوش به صورت خمیر در‌‌آورید. چند قطره سرکه یا آب لیموترش به آن اضافه و صبر کنید سرد شود، سپس موها را خوب بشویید.

بعد با استفاده از دستکش، حنای ولرم را روی موهای‌تان بمالید. بهترین روش این است که به کمک شانه موها را به دسته‌های کوچک تقسیم کنید تا ریشه‌ی مو را راحت‌تر تحت تاثیر حنا قرار دهید. پس از طی این مراحل سر را کلاهی بپوشانید و صبر کنید.

نسخه های گیاهی برای تغییر رنگ مو

حنـا با آب لیموترش: یک فنجان حنا، یک فنجان و نیم آب و یک قاشق چای‌خوری آب لیموترش را با هم ترکیب کنید و بگذارید یک ساعت تخمیر شود. سپس حنا را به همان روش‌های قبلی روی پوست سر بمالید. حنا باید چهار ساعت روی سر بماند، سپس مو را ‌بشویید. این نسخه مناسب موهای چرب است و اگر کسانی که موهای خشک دارند و می‌خواهند از آن استفاده کنند، بهتر است بعد از آن، یک حمام روغنی برای موهای خود ترتیب دهند.

نکات مهم

۱- موها باید کاملا تمیز باشند.

۲- بعد از مخلوط کردن حنا با گیاهان، باید آن را به مدت یک ساعت گذاشت تا تخمیر شود.

۳- حنا را نباید بیش از چهار ساعت روی مو گذاشت.

۴- در نسخه‌هایی از حنـا که حاوی روغن است، باید مو را به خوبی شست.

۵- حنـا را نباید به هیچ وجه در طول شب روی مو گذاشت چون هنگام شست‌وشو باعث شکنندگی و ژولیدگی مو می‌شود.

۶- در برخی از نسخه‌های حنا، پس از کاربرد نسخه باید حمام روغن گرفت، به ویژه در مورد کسانی که موهای خشک دارند.

مراقب باشید

– لکه‌ی حنـا از جمله لکه‌هایی است که اصلا تمیز نمی‌شود، به همین خاطر پیشنهاد می‌شود قبل از حنا گذاشتن ، لباس کهنه بپوشید و از دستکش پلاستیکی استفاده کنید زیرا ممکن است دست‌های‌تان تا هفته‌ها نارنجی بمانند و برای خشک کردن موهای‌تان از حوله‌های تمیز استفاده نکنید، چرا که رنگ خواهند گرفت.

– پودر حنـا می‌تواند موجب تحریک پوست و درماتیت تماسی شود.

– به عنوان رنگ‌کننده‌ی ابروها و مژه‌ها از حنا استفاده نکنید، زیرا خطر آسیب رساندن به چشم وجود دارد.

– برگ‌های حنا، دارای خاصیت مخدر است و مقادیر بالای آن باعث سردرد و مسمومیت می‌شود‌.

به این مطلب امتیاز بدید!
نوشته شده توسط گیاه یاب در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۵ با موضوع گیاهان دارویی

آشپزی سالم

طرز تهیه چای سبز
چای سبز یکی از سالم‌ترین و مفیدترین نوشیدنی‌هاست که سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد مغذی می‌باشد. مصرف این چای اشتها را سرکوب کرده و به سوزاندن چربی و تضمین سلامت قلب کمک می‌کند. اما احتمالا تا به حال روش‌های مختلف ...
ادامه مطلب

از دل طبیعت

حنظل
حنظل یا هدوانه ابوجهل میوه ای می باشد که شبیه به هنداونه است در ابعاد بسیار کوچکتر که طعمی تلخ دارد که در زبان فارسی آن را خربزه ی روباه , کدوی تلخ , سیب تلخ و در عربی حنظل می نامند. ...
ادامه مطلب
اگر چه در نگارش مطالب این سایت از منابع معتبر علمی بهره برده شده است، اما مطالب آن کلی بوده و جایگزین توصیه های پزشکتان نمی باشد.
کلیه حقوق متعلق به پایگاه طب سنتی و سلامت گیاه یاب است.