توصیه‌های امام رضا (ع) برای سلامت و تندرستی

با تغییر فصل و سرد شدن تدریجی هوا، زمینه‌ی بروز برخی بیماری‌ها مانند زکام، تنگی نفس، دردهای عضلانی و… ایجاد میشود. طب اسلامی برای پیشگیری و درمان این بیماری‌ها نسخه‌های شفابخشی دارد. امام رضا (ع) نیز در کتاب خود توصیه‌های بسیار ارزشمندی در این زمینه دارند. با گیاه یاب همراه باشید.

امام رضا

توصیه‌های امام رضا (ع) برای رژیم غذایی

در طب اسلامی، اصل بر پیشگیری و تقویت عمومی بدن است تا از زمینه‌ی ابتلا به بیماری‌ها جلوگیری شود. رعایت اعتدال در رژیم غذایی، حجامت و… راه‌های تقویت سیستم ایمنی بدن هستند. در آموزه‌های پزشکی امام رضا (ع) آمده است که در تابستان به دلیل گرمای هوا، چربی‌های بدن آب می‌شوند، به همین دلیل در پاییز نیاز ضروری به ذخیره‌سازی مواد چربی مولد حرارت پیدا می‌شود و باید با مصرف غذاهای مناسب آن را ذخیره کرد تا بدن برای مقابله با سرما آماده شود.

* در طب اسلامی، ماه اول پاییز «ایلول» نام دارد و غلبه‌ی سودا در بدن زیاد می‌شود. برای جلوگیری از غلبه‌ی سودا و بیماری‌های ناشی از آن، امام رضا (ع) استفاده از مسهل‌ها را توصیه می‌کنند و می‌فرمایند ایجاد اسهال به منظور دفع ماده‌ی اضافه‌ی سوداست.

از جمله‌ی این مسهل‌ها می‌توان به دم‌کرده‌ی افتیمون، اسطوخودوس و… اشاره کرد. خاکشیر اگر چه جزو مسهل‌ها نیست، اما به رفع تدریجی سودا کمک می‌کند. استفاده از سنا و گل محمدی (با توجه به مزاج فرد و شرایط خاص مصرف) هم مفید است.

البته باید به این نکته توجه کرد افرادی که دچار یبوست هستند نباید از مسهل استفاده کنند. این افراد ابتدا باید خوراکی‌های ملین مصرف کرده تا یبوست‌شان برطرف شود، سپس از مسهل استفاده کنند.

* با پرهیز از مصرف غذاهای خشک و شیرینی‌ها می‌توان از خشکی بدن پیشگیری کرد. بعضی از شیرینی‌ها گرم و تر و برخی گرم و خشک‌اند که می‌توانند هم به دفع سودا کمک کرده و هم گرمای لازم بدن را تامین کنند تا از بیماری‌های ناشی از سردی مزاج جلوگیری شود. مصرف گوشت‌های معتدل مانند گوشت بره نیز توصیه شده، اما باید از خوردن گوشت گاو که سودازاست، پرهیز شود.

خوراکی‌های خشک مانند غذاهای سرخ شده و کبابی مناسب این فصل نیست و علایمی مانند اگزما، بی‌خوابی و وسواس به همراه دارند.

* هر میوه را باید در فصل خودش مصرف کرد، به همین دلیل مصرف میوه‌هایی که در سردخانه نگهداری شده یا از نقاط دیگر آورده می‌شوند برای سلامت مضر است.

* امام رضا (ع) توصیه می‌کنند سردی‌ها را در فصل گرم و گرمی‌ها را در فصل سرد مصرف کرده و در فصل معتدل بهار و پاییز از غذای معتدل استفاده شود، بنابراین نباید در فصل بهار و پاییز غذاهای خیلی گرم و خیلی سرد مصرف کرد. رعایت این نکات برای افراد مسن اهمیت بیشتری دارد، زیرا با افزایش سن، مزاج سرد و تر می‌شود و پرهیز از مصرف سردی‌ها در فصل‌های سرد ضروری‌‌تر است.

* در فصل‌های سرد سال، نوشیدن آب به خصوص آب سرد هنگام ناشتا مضر و بهتر است از نوشیدنی‌هایی که طبع گرم‌تری دارد مانند شربت عسل استفاده کرد.

همچنین مصرف دمنوش‌های گیاهی با طبع گرم مانند آویشن، بابونه و اسطوخودوس هم مفید است. افرادی که سوداوی هستند، می‌توانند در فصل پاییز از دم‌کرده‌ی گل گاوزبان استفاده کنند.

* توصیه می‌شود در پاییز افراد از حمام رفتن زیاد بپرهیزند؛ البته منظور از حمام آن چیزی است که باعث تعریق بدن (مانند سونا) می‌شود.

توصیه‌های امام رضا (ع) برای درمان سرماخوردگی

براساس تعالیم طب اسلامی علت بیماری‌ها مانند سرماخوردگی، ورود میکروب، ویروس یا باکتری به بدن نیست، بلکه ضعف سیستم ایمنی و کاهش مقاومت بدن است. امام رضا (ع) برای تقویت سیستم دفاعی بدن و حفظ تندرستی حجامت، رعایت اعتدال، تدابیر ماه‌ها و فصل‌ها و پرهیز از غذاهای مضر را توصیه می‌کنند.

امام رضا (ع) به نقل از پیامبر اکرم‌ (ص) فرموده‌اند: «خداوند برکت را در عسل قرار داده است. کسی که بخواهد از سرماخوردگی و زکام در فصل سرد سال جلوگیری کند، روزی سه لقمه عسل بخورد که درمان دردهاست. برای تشخیص عسل خوب از بد کافی است مقداری از آن را مقابل بینی بگیرید، هرگاه بوی تندش ایجاد عطسه کند یا با خوردن کمی از آن نشاط به شما دست بدهد یا زبان شما را بسوزاند، در شمار عسل‌های خوب محسوب نمی‏شود و علاوه بر اینکه خاصیت ندارد، برای بدن نیز مضر است.»

در توصیه‌ای دیگر فرمودند: «گل نرگس ببویید. بوییدن این گل را به طور دائم انجام دهید تا از شر سرما خوردگی در امان بمانید. همچنین استشمام سیاه دانه، آدمی را از سرما خوردگی ایمن می‌دارد.»

توصیه‌هایی برای سلامت کلیه‌ها

امام رضا (ع) « ثرب » را همراه کلیه، منشا سرور و شادمانی دانسته‌اند. ثرب، گوشت نازک و پوست‌هایی است که روی معده، روده‌ها و شرائین را می‌پوشاند.

ابتدایش دهان معده و انتهایش معاء (روده) پنجم است که قولون نامیده می‌شود.

علت این‌که فرح و خوشی از اینجا پیدا می‌شود، آن است که خون و رطوبت بدن به سوی کلیه جذب می‌شود و سبب صفا و روشنی خون می‌شود. در میان میوه‌ها، لیموی ترش و شیرین عملکرد طحال را تقویت می‌کند، درنتیجه مواد بیگانه که در خون رسوب کرده و موجب غلظت آن شده را از بین می‌برد.

نگه داشتن ادرار آسیب زیادی به کلیه‌ها، مثانه و پروستات می‌زند و مشکلاتی مانند سوزش‌های مجرایی، بی‌اختیاری ادرار، اختلاط با خون و زیادی آن، اختلالات مثانه و ورم پروستات به وجود می‌آورد، زیرا ادرار خاصیت اسیدی دارد و اگر دفع نشود، ایجاد زخم و بیماری‌های بسیار می‌کند.

امام رضا (ع) در این زمینه می‌فرمایند: «هر کسی می‌خواهد مثانه‌اش به عارضه‌ای گرفتار نشود، ادرار خود را نگه ندارد، حتی اگر بر پشت مرکب خویش نشسته باشد» و در بیانی دیگر عادت داشتن به خوردن قلوه و سیرابی گوسفند را مایه‌ی دگرگونی مثانه دانسته‌اند. تغییر مثانه عبارت از اختلال مجارى ادرار است‏.

در حدیث دیگری امام رضا (ع) حجامت را برای کلیه‌ها نافع دانسته و می‌فرمایند: «حجامت از ساقین در مورد دردهای مزمن که در کلیه، مثانه و… پیدا می‌شود سودمند است.»

توصیه‌هایی برای رهایی از درد گوش

امام رضا (ع) در یک توصیه‌ی پزشکی درباره‌ی بهداشت گوش‌ها فرموده است: «هر کسی مى‌خواهد گوش‌ها و زبان کوچکش فرو نیفتد، هیچ گاه شیرینى نخورد. مگر این‌که پس از آن، سرکه غرغره کند و به هنگام خواب در گوشش پنبه بگذارد.»

در طب سنتی درمان گوش درد با توجه به نوع مزاج افراد متفاوت است. اگر گوش درد از نوع گوش دردهای گرم باشد باید برای درمان آن از سردی‌ها استفاده شود.

استفاده از سرکه در داخل سوراخ گوش یا برای ماساژ در سطح و داخل گوش، برای تسکین و درمان گوش درد بسیار موثر است.

استفاده از سرکه از طریق بویایی نیز روش مفیدی برای تسکین گوش دردهای گرم است.

توصیه‌هایی برای درمان دردهای مفصلی

امروزه بسیاری از مردم، دردهای مفصلی مختلفی را تجربه می‌کنند که در نواحی مختلفی از بدن مثل دست، پا، کمر و… است. برای تسکین و درمان دردهای مفصلی احادیثی نقل شده که به آن اشاره می‌کنیم.

امام رضا (ع) روغن زیتون را تسکین دهنده‌ی درد مفاصل و سیاتیک برشمرده‌اند و می‌فرمایند: «زیتون، بلغم را می‌برد، پی‌ها را محکم کند، نفس را پاک می‌گرداند و غم را می‌برد.»

یکی دیگر از مواد غذایی مفید برای رفع التهابات مفاصل، کرفس است. از این رو امام رضا (ع) در توصیه‌ای پزشکی استفاده از این گیاه را مفید دانسته و درباره‌ی اهمیت آن فرموده‌اند:

«پیامبر اکرم (ص)، امام حسین (ع) را به خوردن کرفس بسیار سفارش کرده‌اند.»

آب این گیاه کاهنده‌ی التهاب مفاصل و انقباض عضلانی ماهیچه، درمان آسم و آرتروز، تقویت‌کننده‌ی سیستم ایمنی بدن است و رسوبات بدن را از بین می‌برد.

بعضی از بیماری‌ها ناشی از افزایش ریح یا باد است. این باد ممکن است گاهی در معده و روده باعث ترش کردن یا نفخ شده یا در ناحیه‌ی کبد و زیر دنده‌ها باعث درد شود. گاهی نیز در ناحیه‌ی مفصل باعث بروز مشکل است.

از جمله ویژگی دردهای ریحی این است که در بدن فرد جابه‌جا می‌شود به عنوان مثال ممکن است برای مدتی فرد احساس درد زانو کند، سپس برای مدتی در مچ پا احساس درد کند. امام رضا(ع) می‌فرمایند: «کسانی که می‌خواهند دچار بیماری‌های ناشی از تولید باد (ریح) در بدن نشوند، هفته‌ای یک بار سیر مصرف کنند.»

توصیه‌هایی برای درمان درد پهلو و شکم

در رساله‌ی ذهبیه که در بردارنده توصیه‌های شفابخش و آموزه‌های تندرستی است، در مورد درد پهلو و سینه می‌فرمایند: «کسی که از بروز درد شقیــقه، پهلو و شکم ناراحت است. پس از خوردن ماهی تازه، بلافاصله به خواب و استراحت نپردازد، زیرا طبع ماهی سرد است وخواب هم سرد کننده‌ی بدن است که موجب تشدید سردی مغز و اعصاب، احشا و درد سر و شکم می‌شود.

محمد بن ابراهیم جعفى می‌گوید: «مردى از شکم ‏درد به نزد امام رضا (ع) نالید و از ایشان خواست براى او در پیشگاه خداوند عزوجل دعا کند؛ چرا که دارو و درمان‏هاى فراوانى که به وى داده‏اند، او را به ستوه آورده است. امام رضا (ع) به او فرمود چون درد بر تو غلبه کرد و از آن به خود پیچیدى، گردویى بردار و بر آتش بگیر تا هنگامى که بدانى آنچه در درون آن هست، کباب شده و آتش، رنگ پوست آن را دگرگون کرده باشد. در این هنگام، آن را بخور که در دم، درد را آرام مى‏کند.»

نیک و نو
به این مطلب امتیاز بدید!
نوشته شده توسط گیاه یاب در تاریخ ۲۶ مهر ۱۳۹۵ با موضوع طب سنتی
دیدگاه خود را ارسال کنید ( بدون دیدگاه )

*

code

آشپزی سالم

مرغ گریل شده با کره بادام زمینی
این غذا بهترین گزینه برای زمانی است که میهمان ناخوانده دارید و نمی‌دانید چه چیزی درست کنید. همچنین مرغ گریل شده با کره بادام زمینی یک غذای مغذی و کم‌کالری است که انتخابی عالی برای یک وعدۀ شام رژیمی می‌باشد. زمان ...
ادامه مطلب

از دل طبیعت

بادمجان
بادنجان یا همان بادمجان گیاهی است یکساله و دارای ساقه نسبتا ضخیم و پوشیده از کرک .ارتفاع ساقه آن تا ۷۰ سانتیمتر می رسد . برگهای آن بیضی شکل با نوک باریک و گلهای آن بنفش رنگ است . میوه این گیاه دراز و باریک و یا گرد ، برنگهای بنفش ، سیاه ، زرد و سفید دیده می شود. ...
ادامه مطلب
اگر چه در نگارش مطالب این سایت از منابع معتبر علمی بهره برده شده است، اما مطالب آن کلی بوده و جایگزین توصیه های پزشکتان نمی باشد.
کلیه حقوق متعلق به پایگاه طب سنتی و سلامت گیاه یاب است.