با طبیعت و فواید نخود آشنا شوید

نخود یک ماده‌ی غذایی بسیار مفید و پرانرژی است که متاسفانه امروز از سفره‌ی ایرانیان در حال حذف شدن است و شاهد استفاده‌ی کمتر آن در رژیم غذایی ایرانیان هستیم.

با افزایش مصرف غذاهای خارجی وفست‌فودها مصرف این ماده‌ی غذایی در طول روز و حتی در سال بسیار کمتر از گذشته شده است. نخود که جزو خانواده‌ی حبوبات محسوب می‌شود دارای املاح و پروتیین‌های متعددی از جمله نشاسته، کلسیم، فسفر، آهن، سدیم و پتاسیم است. از این رو نه فقط یک غذا بلکه به عنوان یک دارو محسوب می‌شود. نخود از زمان‌های بسیار دور مصرف خوراکی و درمانی داشته است. رازی و ابن بیطار کاملا آنچه را که دیسکورید درباره Erebinthos (نخود به یونانی) شرح داده به نقل‌قول از او تحت عنوان حمص آورده‌اند و طبق نوشته‌ی ابوریحان، اربیوتوس، حمص است که به پارسی نخود می‌نامند.

نخود

گیاه‌شناسی

نخود، گیاهى با نام علمى “Cicer arietinum” از خانواده‌ی حبوبات و علفی یک‌ساله، کوچک، کرک‌دار و روزبلند است که تقریبا ۲۵ تا۵۰ سانتى‌متر ارتفاع دارد.

ریشه‌‌ی آن به‌خوبى منشعب مى‌شود و تا عمق یک تا دو مترى خاک نفوذ مى‌کند. ساقه‌‌ی آن مستقیم، منشعب، استوانه‌اى و پرزدار است. برگ‌هاى آن مرکب و متناوب است که حدود پنج سانتى‌متر طول دارد و داراى ۹ تا ۱۵ جفت برگچه با یک برگچه‌ی منفرد در انتهاست.

گل‌هاى نخود کاسه‌ی گلى بلند و باریک دارد که از پنج کاسبرگ به‌هم پیوسته تشکیل شده است. همچنین یک تخمدان و ۱۰ پرچم دارد. پرچم‌ها‌ هم زمان با بازشدن جداره‌ی غشاء به‌طور دسته جمعى و قبل از باز شدن گل در بالاى کلاله قرار مى‌گیرند و بنابراین امکان دگرگشنى را کاهش مى‌دهند.

طبیعت

نخود طبیعتی گرم و خشک دارد.

ترکیبات شیمیایی

دانه‌ی نخود لیسین (Lycine)، سیستین (Cystine)، تریپتوفان، گالاکتین، ساکاروز، دکستروز و لولز، ماده‌ی روغنی، ویتامین‌های A، B1، B2، C، D، E، کاروتنوییدها، مواد معدنی مانند مس، آهن، بر، لیتیوم، پتاسیم، فسفر، کلسیم، اسیداگزالیک، اسیدمالیک و اسیداستیک دارد.

انواع نخود

در کتب قدیم سه نوع از آن را شرح داده‌اند که عبارتند از:

  1. حمص یا حمص ابیض یا حمص بستانی یا نخود سفید که نوع کشت شده است.
  2. حمص بری که نوع وحشی است.
  3. حمص الاسود یا نخود سیاه

نوع بری

این نوع نخود که کمتر استفاده می‌شود، پاک‌کننده و بازکننده‌ی انسداد جگر، طحال و کلیه، پاک‌کننده‌ی زخم‌های چرکی و قوبا(بیماری پوستی که از اگزما شروع و به پسوریازیس می‌رسد)، نرم‌کننده‌ی ورم‌های بناگوش و غدد جنسی، خارج کننده‌ی چرک از زخم‌های چرکی و جراحت سرطان (ضماد آن با عسل) است.

خوردن آب خیس کرده‌ی این نخـود برای کاهش ورم لثه‌ها و تسکین درد دندان مفید است.

نوع بستانی

نخود باستانی امروزه بسیار مورد استفاده است. این نخـود ملین طبع، مقوی حرارت غریزی و مقوی ریه و کمر، تولیدکننده‌ی خون صالح، اشتهاآور، تغذیه‌کننده‌ی ریه و معده و اثر غذایی آن در ریه بیشتر از سایر حبوبات است.

– در گرفتگی صدا اگر همراه با تب نباشد، خوردن آن با شیر و در صورت وجود تب با آب مفید است.

– خیسانده‌ی آن در سرکه به مدت یک شب برای کشتن کرم معده بسیار مفید است.

– آشامیدن آب پخته‌ی آن با نمک (نخودآب)، تکه کننده‌ی اخلاط لزج و بازکننده‌ی انسدادهاست.

– ادرارآور، برطرف‌کننده‌ی درد سینه و عفونت ریه است.

– خیسانده‌ی آن در آب تقویت کننده‌ی قوای جنسی و خارج کننده‌ی کرم شکم و مقعد است.

– خوردن گرماگرم برشته‌ی آن برای بواسیر خونی تایید شده است.

نخود سیاه

این نوع نخود خیلی در دسترس نیست اما در صورت استفاده باعث سقط ‌جنین می‌شود.

– این نخود شکننده‌ی سنگ‌ها و مدر فضولات و قوی‌تر از نخود سفید است، قوت تریاقی دارد و برای استسقا، یرقان انسدادی، انسداد کبد و جذام مفید است.

– آب آن برای رفع سردرد، زردی رخسار، خارش و بی‌حسی اندام‌ها، مفاصل و تقویت مو موثر است.

خواص دارویی نخود

– تقویت‌کننده‌ی قلب و در رفع یبوست‌های حاد و مزمن موثر است.

– همچنین عضلات اسکلتی را تقویت می‌کند و به همین دلیل مصرف آن به ورزشکاران توصیه می‌شود.

– خاصیت ضدسرفه و سرماخوردگی دارد. این ماده‌ی غذایی سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند، بنابراین به افرادی که به بیماری‌های خود ایمنی مانند ام.‌اس دچار هستند نیز توصیه می‌شود.

– از بین برنده‌ی انگل‌های روده، برطرف‌کننده‌ی درد سینه و تنگی نفس، تقویت‌کننده‌ی ریشه‌ی مو، درمان زردی، دردهای کلیه و افزایش حافظه است.

– به دلیل داشتن کلسیم فراوان برای درمان پوکی استخوان بسیار سودمند است، بنابراین در دوران رشد استخوان‌ و دندان‌ها مصرف آن توصیه می‌شود.

– همچنین چنانچه این ماده‌ی غذایی با عسل ترکیب و به صورت یک پماد درست شود به عنوان التیام دهنده‌ی زخم‌ها مفید خواهد بود.

خواص آب نخود

*خوردن آب نـخود پخته با قدری نمک، بازکننده‌ی گرفتگی‌ها، مُدر و برای درد سینه و زخم‌های ریه مفید است.

*خوردن آب خیس کرده‌ی نخـود برای کاهش ورم لثه‌ها و تسکین درد دندان مفید است.

*ضدعفونی‌کننده‌ی مجاری ادراری است.طبق بررسی‌های به عمل آمده مشخص شده که نخود برای دفع اسید اوریک و کلرورها موثر و ضدعفونی‌کننده‌ی مجاری ادراری است.

*۱۰۰ گرم نخود و ۱۵۰ گرم جو را در آب به مدت نیم ساعت بجوشانید، سپس مقدار ۵۰ گرم جعفری تازه را به آن اضافه و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید. مقدار مصرف آن به عنوان مدر، سه لیوان در روز برای اشخاص بالغ است.

خواص روغن نخود

*روغن نخـود در درجه‌ی سوم گرم و خشک، تند و با قدرت نفوذ بالاست. حالت روان و رنگ قهوه‌ای تیره دارد و در دمای ۱۵ درجه منجمد می‌شود.

*مقوی مو است.

*درد دندان و لثه را تسکین می‌دهد.

*برای سردرد مفید است و آشامیدن آن باعث رفع لک‌های صورت می‌شود.

*مالیدن آن به زیر شکم باعث تقویت نیروی جنسی می‌شود.

*اگر روغن نخود به کف سر مالیده شود برخی از سر دردها را درمان می‌کند.

مضرات نخود

– نخـود برای مثانه و زخم مثانه مضر است از این‌رو باید با خشخاش خورده شود.

– خوردن آن ایجاد نفخ و گاز می‌کند و دیرهضم است.

– آشامیدن آب پس از خوردن نخـود مضر است.

مصلحات نخـود

زیره، جوارش کمونی، شوید، گلقند و در افراد گرم مزاج خشخاش و سکنجبین ساده مفید است.

بدل نخـود

برای قوه‌ی باه، لوبیا و از سایر جهات ترمس (باقلای مصری) مفید است.

نیک و نو

به این مطلب امتیاز بدید!
نوشته شده توسط همکار گیاه یاب در تاریخ ۱ مرداد ۱۳۹۵ با موضوع خواصی از طبیعت
دیدگاه خود را ارسال کنید ( بدون دیدگاه )

*

code

آشپزی سالم

طرز تهیه چای سبز
چای سبز یکی از سالم‌ترین و مفیدترین نوشیدنی‌هاست که سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد مغذی می‌باشد. مصرف این چای اشتها را سرکوب کرده و به سوزاندن چربی و تضمین سلامت قلب کمک می‌کند. اما احتمالا تا به حال روش‌های مختلف ...
ادامه مطلب

از دل طبیعت

دمنوش انیسون
انیسون یا بادیان رومی، گیاهی از تیره‌ی چتریان با دانه هایی سبز رنگ، گلابی شکل و کوچک است که قسمت فوقانی نوک تیز آن، پنج خط برجسته (۱۰ شیار) دارد. ارتفاع گیاه انیسون به ۷۰ سانتی متر میرسد. برگ های آن به شکل شوید، میوه اش کوچک با عطری تند، گل های آن کوچک و سفید رنگ است و در هر چترک آن حدود ۱۰ گل دیده می شود. با گیاه یاب همراه باشید. ...
ادامه مطلب
اگر چه در نگارش مطالب این سایت از منابع معتبر علمی بهره برده شده است، اما مطالب آن کلی بوده و جایگزین توصیه های پزشکتان نمی باشد.
کلیه حقوق متعلق به پایگاه طب سنتی و سلامت گیاه یاب است.