باریجه

0
174

باریجه ، صمغ رزینی است که در ایران در مناطق مختلف، «بالیجه» و «بالنبو» و در کتب طب سنتی با نام «بارزد»، به عربی« قنه» و به ترکی «قاسی» و «قاصنی» نامیده می شود. فرانسوی و انگلیسی آن را Galbanum می گویند. در بازار هند نیز این گیاه را به نام «جوانشیر» می شناسند.

باریجه

گیاه شناسی

باریجه گیاهی چند ساله به ارتفاع دو متر با برگهایی شبیه چنار ولی با بریدگی های بیشتر به رنگ سبز غباری و پوشیده از تار است. این گیاه گل های زرد رنگ و ساقه ی باریک دارد که در اثر نیش حشره ی، شیره ای از آن خارج می شود و به تدریج در مجاورت هوا سفت شده و رنگ قهوه ای یا زرد مایل به سبز یا قرمز در می آید که آن را «صمغ رزینی باریجه» می نامند. البته به طور طبیعی در اثر نیش حشره، شیره به مقدار کم خارج می شود و برای تولید تجارتی معمولا در ساقه، شکاف وارد کرده یا آن را قطع می کنند که شیره بیشتر و سریع تر خارج شود.

گیاه باریجه در ایران در مناطق وسیعی از دامنه های مرتفع البرز، دماوند، خراسان، کوپه داغ بین کوشان و لطف آباد در کوه های ساوجبلاغ بین تهران و قزوین، درهای خرقان ساوه و در جادهای شیراز، نزدیک ده گردون شناسایی شده است.

علاوه بر گونه ى فوق، از گونه های دیگری از این خانواده نیز صمغ باریجه گرفته میشود از جمله گونه ی Frubricaulis Boiss که در مناطق جنوب و شمال ایران در اشتران کوه، کوه ساس و کوه پرو در کرمانشاه فراوان دیده می شود.

مشخصات صمغ باریجه

صمغ باریجه نیز مانند اغلب صمغ ها در بازار به شکل اشکی و توده ای عرضه می شود.به نوع اشکی آن به رنگ سفید مایل به سبز یا قرمزواز نظر ابعاد،دراندازه ی یک فندق ومقطع آن اگرشکسته شود،به رنگ زرد شفاف است که درمجاورت هوا تیره می شود.اگر به آتش بیندازد گداخته شده و مانند کندر می سوزد.طعم آن گس،تلخ و گزنده با بوی قوی و نامطبوع است.اگر با آب مخلوط شود،به آسانی تبدیل به امولسیون می شود.نوع توده ای آن نیز به شکل قطعات نامنظم و بزرگ تر به رنگ سفیدکثیف ومخلوط با موادخارجی و ناخالص است.

همچنین بخوانید :  نارون کوهی

ترکیبات شیمیایی

از نظر ترکیبات شیمیایی شیره گیاه خیلی شبیه به آنغوزه است و در شیرابه ی آن حدود ۶۳ تا ۷۵ درصد رزین، ۵ تا ۱۰ درصد اسانس و درحدود ۵ تا ۱۰ درصد صمغ یافت می شود. رزین آن شامل گالبانو رزیتوتانول و اومبلی فرون است.

طبیعت

به گفته ی حکمای طب سنتی، باریجه از نظر طبیعت خیلی گرم و خشک است.

زمان خوردن صمغ باریجه توصیه می شود آن را در روغن بادام تلخ را یا در آب سداب حل کنید و قبل از مصرف باریجه، اگر از نوع توده ای و مخلوط با خار و خاشاک باشد، باید ابتدا آن را در آب گرم بیندازید تا باز شود.

خواص درمانی

-صمغ باریجه در هند به عنوان محرک، ضد عفونی کننده و داروی سینه و در موارد برونشیت های مزمن و آسم تجویز میشود.

-ملین، گرم کننده، محلل گازها و نفخ است.

-برای تنگی نفس، سرفه های کهنه و نرم کردن سینه مفید است.

-برای درمان بیماریهای عصبی استفاده می شود.

-ضعف معده و کبد را برطرف می کند.

-قاعده آوراست.

-اگر با عسل مخلوط و خورده شود. برای خرد کردن سنگ مثانه و کلیه و باز کردن انسداد کلیه، تسهیل زایمان و دفع سموم مفید است.

-اگر با آب مخلوط و خورده شود. برای رفع سوزش مجاری ادرار و بواسیر مفید است.

-اگر باریجه با روغن زنبق مخلوط شود برای کزاز و ضماد آن برای تسکین درد پهلو، کمر و تحلیل دمل ها و خنازیر کاربرد دارد.

– ضماد آن برای تسکین درد رحم مفید است.

نکته های خواندنی

-باریجه برای اشخاص گرم مزاج مضر است.

-مقدار خوراک آن تا سه گرم و برای دفع سموم کشنده تا ۱۵ گرم است.

-جانشین آن از نظر خواصی، سکنجبینی است.

-زمان خوردن صمغ باریجه توصیه میشود آن را در روغن بادام تلخ یا در آب سداب حل کنید و قبل از مصرف باریجه، اگر از نوع توده ای و مخطوط با خار و خاشاک باشد، باید ابتدا آن را در آبگرم بیندازید تا باز شود و فقط قسمت روغن وصاف آن را که روی آب می آید بگیرید و با پارچه ای بدون فشار صاف و مصرف کنید.

باریجه
3 (60%) 2 votes
اشتراک گذاری

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید