آقطی سیاه

آقطی سیاه ( به انگلیسی Sambucus nigra ) نام گیاهی دارویی است که در زمان‌های قدیم مورد مصرف مردم بوده و از آن برای رفع بیماری‌های مختلفی چون دفع بلغم و صفرا استفاده می‌کرده‌اند. این گیاه امروزه هم در درمان بیماری‌ها و البته حفظ شادابی چهره کاربرد دارد.

آقطی سیاه

گیاه‌شناسی

آقطی سیاه که در مناطقی از ایران «انگور کولی» و «خمان کبیر» نیز نامیده می‌شود، درختچه‌ای با ارتفاع ۱۰ متر است که معمولا در کنار جاده‌ها، حاشیه‌ی جنگل‌ها و در نواحی مرطوب و سایه‌دار می‌روید.

برگ‌های آن سبز رنگ، بیضوی، دندانه‌دار و مرکب از ۵ تا ۷ برگچه است. اگر برگ‌ها شکسته و مالش داده شود، بوی بدی از آن متصاعد خواهد شد. همه‌ی قسمت سبز گیاه، سمی و گل‌های آن سفید و خوشه‌ای هستند که در اواخر بهار ظاهر می‌شوند. میوه‌ی آقطی سیاه گوشتی، ریز و به رنگ آبی سیر است. قسمت مورد استفاده‌ی این درختچه، گل، برگ و پوست داخلی ساقه‌ی آن است. آقطی سیاه در ایران در آذربایجان و همدان می‌روید.

ترکیبات شیمیایی

پوست این درختچه و برگ آن دارای موادی مانند سامبوسین، سیکوتین و مقدار کمی نیترات و پتاسیم است و در گل‌های آن نیز مقداری آلدرین و کمی اسانس وجود دارد. میوه‌ی آقطی سیاه دارای مواد قندی، اسانس، صمغ، اسید والزیانیک و اسید استیک است.

طبیعت

آقطی سیاه از نظر طب قدیم ایران، طبیعی سرد و خشک دارد. پوست داخلی ساقه و ریشه‌ی آن از نظر طبی موثرترین قسمت‌های مورد استفاده‌ی این گیاه هستند.

خواص دارویی آقطی سیاه

* در درمان روماتیسم و درد مفاصل موثر است.

* ادرارآور است.

* ملین و ضد یبوست و بهترین دارو برای افراد سالخورده و کسانی است که انقباضات روده‌ی بزرگ در آن‌ها ضعیف ‌است.

* دم‌کرده‌ی برگ‌های خشک شده‌ی آن در رفع اسهال مفید است.

* برای برطرف کردن درد و التیام بواسیر، برگ‌های تازه‌ی این گیاه را له یا از آن پماد تهیه کنید و روی قسمت دردناک بگذارید.

* درمان کننده‌ی استسقاء است و آب اضافی را از بدن و از بین نسوج خارج می‌کند.

* برای از بین بردن خارش بدن، پوست ساقه‌ی آن را در روغن بجوشانید، سپس آن را صاف کنید و بگذارید سرد شود. این روغن را روی قسمت‌هایی که خارش دارد، بزنید.

* برای جوش خوردن و مداوای شکستگی استخوان، از دم‌کرده‌ی ریشه‌ی این درختچه استفاده کنید.

* دم‌کرده‌ی گل‌های خشک شده‌ی آقطی سیاه، درمان کننده‌ی گریپ، سرماخوردگی، بیمارهای دستگاه تنفسی و نقرس است.

* جوشانده‌ی گل‌های خشک شده‌ی این گیاه، برای معالجه‌ی برونشیت مفید است.

* بخور گل‌های آقطی سیاه برای درمان بیماری سل مفید بوده و اخلاط چسبناک را از گلو خارج می‌کند.

* بیماری‌های کلیه و مجاری ادرار را درمان می‌کند.

* سنگ کلیه را خارج می‌کند.

* باعث افزایش شیر مادران شیرده می‌شود.

* در درمان بیماری صرع مفید است.

* جوشانده‌ی گل‌های خشک شده‌ی آقطی سیاه را به شکل کمپرس روی زخم‌های اگزما بگذارید که اثر مطلوب خواهد داشت.

* خوردن میوه‌ی آقطی سیاه و مالیدن آن به سر، باعث سیاه شدن و تقویت مو می‌شود.

* جوشانده‌ی گل‌های آقطی سیاه را روی سوختگی‌ها بگذارید و کمپرس کنید که اثر شفابخش دارد.

* برای از بین بردن ورم چشم می‌توان چشم را با جوشانده‌ی گل‌های این گیاه شست‌وشو داد.

* جوشانده‌ی برگ‌های این درخت، آفت درختان و سبزیجات را از بین می‌برد.

* اگر پوست حساس دارید برای شستن صورت یا پاک کردن آرایش، از دم‌کرده‌ی آقطی سیاه استفاده کنید.

آقطی سیاه

ماسک شادابی پوست

گل‌های خشک شده‌ی آقطی سیاه را دم کنید و مقداری پودر باقلای خشک را در ظرفی بریزید. سپس دم‌کرده‌ی آقطی سیاه را روی آن ریخته و خمیری تهیه کنید. این خمیر را به شکل ماسک روی صورت بگذارید و پس از یک ربع ساعت بشویید. این ماسک را هر روز روی پوست خود بگذارید تا صورت را جوان و شاداب کند.

مصارف دارویی

جوشانده: ۶۰ گرم پوست ساقه، برگ یا میوه‌ی این درختچه را در یک لیتر آب ریخته و بگذارید آهسته بجوشد تا حجم آن به نصف برسد، سپس آن را صاف کنید.

دم کرده: ۱۰۰ گرم گل خشک شده‌ی این درختچه را در یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید. می‌توانید از این دم‌کرده برای شست‌وشوی زخم‌ها استفاده کنید.

شیره یا آب میوه: میوه‌های رسیده‌ی آقطی سیاه را فشار داده تا شیره‌ی آن خارج شود. مقدار مصرف این شیره یک قاشق چای‌خوری مخلوط در یک لیوان آب است که قبل از هر وعده‌ی غذایی باید خورده شود.

سرکه: ۱۰ تا ۲۰ گرم برگ‌های خشک شده‌ی این درختچه را در یک لیتر سرکه ریخته و بگذارید تا مدت دو هفته بماند. هر روز آن را به هم بزنید. سپس آن را صاف کرده و در شیشه‌ی دربسته نگهداری کنید. مقدار مصرف این سرکه، سه بار در روز است.

مضرات آقطی سیاه

* استفاده‌ی زیاد از آقطی سیاه ممکن است باعث تهوع و همچنین ورم روده‌ها شود.

* آقطی سیاه سرد است، بنابراین افراد سرد مزاج حتما باید آن را با عسل بخورند.

به این مطلب امتیاز بدید!
نوشته شده توسط گیاه یاب در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۹۵ با موضوع گیاهان دارویی

آشپزی سالم

طرز تهیه چای سبز
چای سبز یکی از سالم‌ترین و مفیدترین نوشیدنی‌هاست که سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد مغذی می‌باشد. مصرف این چای اشتها را سرکوب کرده و به سوزاندن چربی و تضمین سلامت قلب کمک می‌کند. اما احتمالا تا به حال روش‌های مختلف ...
ادامه مطلب

از دل طبیعت

گیاهان دارویی متنوعی در دامان طبیعت می ویند که برای بسیاری از ما ناشناخته نیستند و از خواص آنها ناآگاهیم . آمنه یکی از گیاهانی است که شاید حتی نامش را هم نشنیده باشید. با ما همراه باشید تا با خواص درمانی این گیاه آشنا شوید . ...
ادامه مطلب
اگر چه در نگارش مطالب این سایت از منابع معتبر علمی بهره برده شده است، اما مطالب آن کلی بوده و جایگزین توصیه های پزشکتان نمی باشد.
کلیه حقوق متعلق به پایگاه طب سنتی و سلامت گیاه یاب است.